SpudCell – syntetyczna komórka, która udaje życie
Zbudowana w laboratorium kropla tłuszczu je, rośnie i dzieli się na pół. Nie jest żywa, ale może okazać się przydatna.
Mega upał, omega manipulacja
Polski internet znów odwołał globalne ocieplenie.
Coraz więcej dowodów, coraz mniej pewności
Już ponad 2700 naukowców podpisało się pod Deklaracją Lejdejską – żądając ustalenia jasnych reguł stosowania narzędzi AI w badaniach matematycznych.
Matematyczno-restauracyjny dylemat Ryszarda
W towarzystwie Feynmana nawet wybór dania w tajskiej knajpie potrafił nagle zamienić się w naukową łamigłówkę.
Silnik produkujący informacje zamiast spalin
Silnik, który zamiast spalin produkuje informacje.
Orzeczenie w sprawie En Arche v. Adam Adamczyk
Bez zbędnego gadania. Proszę wstać, sąd idzie.
To by było na tyle, jeśli chodzi o możliwość ugody z kreacjonistami
Ej, pssst. Jest tu kto? Ja tylko na chwilę, ale w dość ważnej sprawie.
Ocalić od zapomnienia
W sercu austriackich gór, wewnątrz komnaty starej kopalni soli, gromadzone są skrzynie wypełnione ceramicznymi płytami. Tak wygląda ostatni bastion ludzkiej pamięci.
Ostatni kwant
Po wielu latach pora na zmianę orbity.
ALH 84001 – meteoryt, o którym mówiono nawet w Białym Domu
Po czterdziestu latach od odkrycia na lodowym pustkowiu, Allan Hills 84001 pozostaje najsłynniejszym kamieniem pochodzącym spoza Ziemi.
Mikrokwant
HESS zarejestrował kosmiczny elektron o niespotykanej energii [Phys. Rev. Lett.]
Obserwatorium w Namibii odnotowało ślad wiązki elektronów o energii sześciokrotnie większej od cząstek rozpędzanych w LHC.
Nowa największa liczba pierwsza ma ponad 41 milionów cyfr [GIMPS]
Po sześciu latach wreszcie udało się znaleźć kolejną, 52. liczbę pierwszą Mersenne’a.
Pulsar 4U 1820-30 wykonuje 716 obrotów na sekundę [AJ]
Jeden z dwóch najszybciej wirujących obiektów w galaktyce.
Ludzie nauki, których pożegnaliśmy w ostatnim roku
Co roku 1 listopada duże portale, stacje telewizyjne i inne media wspominają zmarłych polityków, aktorów, muzyków, sportowców i inne popularne osobistości. Niestety w tych wyliczankach często brakuje miejsca na tych ludzi, których pasja, wysiłek i poświęcenie przyczyniły do wzbogacenia naszej wiedzy i przybliżyły nieco ludzkość do rozgryzienia kodu wszechświata. Tradycyjnie więc spróbuję uzupełnić tę fatalną […]
Astronomowie ogłaszają maksimum aktywności słonecznej [NOAA]
Populacja fotografów polujących na zorzę zwiększa się.
Splątanie kwantowe zwiększy precyzję zegarów atomowych [Nature]
Po co mierzyć czas z pomocą jednego atomu, skoro można wykorzystać cały układ?
TESS odkrył najciaśniejszy układ potrójny gwiazd [AJ]
O nie, kolejni Trisolarianie!
Nobel w dziedzinie fizyki 2024 za wkład w rozwój sieci neuronowych
Pierwsza Nagroda Nobla z informatyki?
Pierwsze jednoelektronowe wiązanie węgiel-węgiel [Nature]
Niby wiązanie sigma, a jednak dość słabe.
LHC ustalił masę bozonu W z rekordową precyzją [CERN]
Dokładne pomiary dokonane w detektorze CMS potwierdziły poprawność modelu standardowego. Przynajmniej w kontekście oddziaływania słabego.
Matka ciemnej materii – recenzja biografii “Vera Rubin. Życie”
Prowadzenie obserwacji wirujących galaktyk było dla niej „frajdą”. Tego słowa Vera używała bardzo często, opisując to, czym się zajmowała.
Satelita, który zerwał się ze smyczy
Pierwszy brytyjski satelita zaparkował w niedozwolonym miejscu. Kto weźmie na siebie mandat?
Wiadomość od Carla Sagana do przyszłych eksploratorów Marsa
Uniwersalny i ponadczasowy „testament” największego poety nauki.
Ile najdłużej może trwać zaćmienie Słońca?
Wszystkie zaćmienia są widowiskowe, ale jedne pozwalają się podziwiać dłużej niż inne.
Jeden neutron, dwa pomiary i dziewięć sekund niezgody
Neutron ulega rozpadowi po 887. Albo po 878 sekundach. Zależy kogo spytać.
Mikroświat w pytaniach i odpowiedziach – recenzja książki „Fizyka kwantowa”
Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o kwantach, ale baliście się zapytać.
Nobel za sieci neuronowe – krótko i dość przejrzyście
Ile jest fizyki w uczeniu maszynowym?
Kwark wysoki – słoń w składzie cząstek elementarnych
Zdecydowanie najcięższa cegła modelu standardowego wciąż pomaga fizykom w badaniu mikroświata.
O sprzedawcy maszyn do szycia, który zaklinał deszcz
Charles Hatfield twierdził, że dzięki swojej tajemniczej miksturze potrafi wywołać deszcz. W 1916 roku poszło mu nawet zbyt dobrze i doprowadził do wielkiej powodzi w San Diego. Rzekomo.
Duma, uprzedzenie i tranzystor
Połączenie wielkiego intelektu z rozdętym ego może doprowadzić do wspaniałych osiągnięć lub do katastrofy. W przypadku fizyka Williama Shockleya możemy mówić o jednym i drugim.
Dlaczego „inteligentny projekt” nie zastąpi teorii ewolucji?
Zwolennicy ID od dawna twierdzą, że darwinowska ewolucja znajduje się na skraju upadku, a biolodzy masowo zwracają się ku idei inteligentnego projektu. Problem w tym, że biolodzy o tym nie wiedzą.
Kiedyś to była stal
Jeszcze całkiem niedawno, każdy kto chciał skonstruować naprawdę zaawansowany detektor cząstek, musiał najpierw zdobyć wyjątkowy i deficytowy materiał. Stal wyprodukowaną przed lipcem 1945 roku.
Ksiądz, który szukał „dnia bez wczoraj” – Georges Lemaître
Sto lat temu pewien belgijski duchowny przeanalizował równania Einsteina i zrozumiał, że cała historia wszechświata, to w istocie dzieje „rozpadu pierwotnego atomu”.
Skutoid – najciekawsza figura, o której nie słyszałeś
Chociaż komórki nabłonkowe pokrywają nas od stóp do głów, ich prawdziwy fikuśny kształt czekał na odkrycie aż do 2018 roku.
Bzdurne dane, bzdurne wnioski. Na czym polega błąd apokalipsy?
Zawsze znajdzie się ekspert gotowy do oszacowania ryzyka wojny nuklearnej, epidemii superwirusa, albo buntu sztucznej inteligencji. Problem w tym, że takie analizy – z wierzchu bardzo profesjonalne i podparte szeregiem obliczeń – stanowią niebezpieczne narzędzie manipulacji.
7 mniej znanych zainteresowań Richarda Feynmana
Naukowy hedonista, który potrafił odnaleźć coś ekscytującego w każdym napotkanym zagadnieniu.
Weź garść gluonów i ukulaj sobie cząstkę
Chiński akcelerator zidentyfikował mocnego kandydata na kulę gluonową: pierwszą cząstkę ulepioną wyłącznie z kwantowego kleju.
Dlaczego neutrony umierają młodo, a protony są wieczne?
Wyjęty z jądra atomowego neutron rozpada się w niecały kwadrans. Nigdy natomiast nie byliśmy świadkami rozpadu choćby jednego protonu.
Galaktyki porąBAO! O oscylacjach, które umeblowały nam wszechświat
Na pierwszy rzut oka tego nie widać, ale galaktyki układają się w ogromne koliste struktury o promieniu pół miliarda lat świetlnych. Dostrzeżenie tego faktu, może należeć do najważniejszych osiągnięć XXI-wiecznej kosmologii.
Ciepło, chaos i przewidywalność
Są takie równania fizyczne, które po odwróceniu strzałki czasu, stają się zupełnie bezużyteczne.
Model CCC+TL – alternatywna kosmologia Rajendra Gupty
Śmiała hipoteza przesuwa wiek wszechświata z 13,8 mld na 26,7 mld lat. Tylko czy aby na pewno została oparta o prawdziwe przesłanki?
Stowarzyszenie πekielnych poetów
Tak jak w Wigilię Bożego Narodzenia zwierzęta przemawiają ludzkim głosem, tak w Dniu Liczby Pi matematycy zaczynają recytować wiersze. Nie wiem co jest bardziej uπorne.
Browne, parapsychologia, jasnowidz w procesie karnym i inne trele-morele
Rok 2024. Prokuratura w Warszawie. Asesor z doktoratem zastanawia się czy jasnowidza w postępowaniu karnym lepiej wykorzystać w roli biegłego, czy jednak jako specjalistę. Wspominałem, który mamy rok?
„A to mowa nienawiści”, czyli fałszywy dyskurs antyjądrowej narracji
Jak mówić o atomie, to tylko w akompaniamencie wspomnień o Czarnobylu, trzasków dozymetru i żółtych beczek ze złowieszczą koniczynką.
Splątanie kwantowe Horodeckiego, Horodeckiego, Horodeckiego i Horodeckiego
Treść treścią, ale kiedy pod publikacją widnieją cztery identyczne nazwiska, aż chce się poznać stojącą za nią historię.
Ile odpadów będą generować reaktory termojądrowe?
Energetyka przyszłości oparta o fuzję izotopów wodoru, ma być bezpieczna i czysta. Nie oznacza to jednak, że tokamaki nie pozostawią po sobie kompletnie żadnych zanieczyszczeń.
Energia punktu zerowego, diagramy punktu zerowego
Kwantowa próżnia wręcz kipi energią, ale to nie oznacza, że naładujesz dzięki niej swój telefon.
Jak głęboko może zanurkować człowiek?
Kilka lat temu rozważałem na blogu kwestię ekstremalnie niskich ciśnień, z jakimi zmagają się himalaiści. Tym razem spróbuję ZGŁĘBIĆ zagadnienie dokładnie odwrotne.
Barokowe kalkulatory na korbkę – Pascalina i maszyna licząca Leibniza
W Muzeach w Paryżu i Hanowerze można podziwiać tajemnicze konstrukcje rodem ze steampunka. Może na pierwszy rzut oka tego nie widać, ale urządzenia pełne kół zębatych, wałków i przekładni są praprzodkami dzisiejszych kalkulatorów.
Gdy skala wszechświata nas przygniata
My, Ziemia i cały Układ Słoneczny stanowimy zaledwie pyłek dryfujący w bezkresnym oceanie przestrzeni i czasu. U niektórych budzi to ekscytację, u innych pokorę, a u jeszcze innych najszczerszy lęk.
Wspomnienia królowej nauki – Skłodowska „O swoim życiu i pracach”
Maria i Piotr. Bez wątpienia najpiękniejsza historia miłosna z nauką w tle.
Naukowi grzesznicy – recenzja książki “Science Fictions”
Oszustwa, uprzedzenia, zaniedbania i szum informacyjny w nauce. Prof. Kapela Abdulayev Pilaka poleca.
Moja własna, prywatna planeta – recenzja gry Planet Crafter
Ostatnie kilka dni spędziłem na przemierzaniu pustkowi, zbieraniu kamieni, montowaniu paneli słonecznych i hodowaniu bakłażanów. Kto by pomyślał, że pobyt na martwej planecie może być tak przyjemny.
Kosmiczny Kamień z Rosetty – recenzja “Czarne dziury. Klucz do zrozumienia wszechświata”
Brian Cox i Jeff Forshaw udowadniają, że czarne dziury mogą stanowić idealny punkt wyjścia do nauczania fizyki.
Kwantowo 2023
Upudrowałem trupa. Teraz pozostaje czekać na pogrzeb albo cud i zmartwychwstanie.
O mój Boże, to Amaterasu!
W Ziemię trafił niedawno miniaturowy pocisk, rozpędzony do 99,99999999999999999999% prędkości światła. Nie znamy pochodzenia tego fenomenu, ale wiemy, że tak energetycznej cząstki nie zarejestrowano od przynajmniej trzydziestu lat.
Pożar, który trwa od 6 tysięcy lat
Jakieś cztery godziny jazdy samochodem na północ od Sydney znajduje się Burning Mountain Nature Reserve. Zgodnie z nazwą, serce wydzielonego rezerwatu przyrody stanowi góra, pod którą od tysięcy lat, nieprzerwanie tli się ogień.
Największy hejter Carla Sagana
„On był nikim”. W ten sposób na dźwięk nazwiska Carla Sagana reagował ojciec amerykańskiej bomby wodorowej, Edward Teller. Czym sławny astronom zapracował na taką pogardę ze strony innego zasłużonego naukowca?
Zaczyna się od jednego fotonu
Niedawne badanie potwierdziło, że wystarczy zaledwie jeden foton, aby uruchomić złożony proces fotosyntezy. A ile fotonów musi paść na siatkówkę ludzkiego oka, żeby pobudzić je do widzenia?
Antymateria wokół nas, czyli ile pozytonów chowasz w domu?
Czy antymateria jest czymś egzotycznym i rzadko spotykanym? Co do zasady, tak. Jednak pojedyncze antycząstki występują naturalnie niemal wszędzie. Od czasu do czasu emitujemy je nawet my sami.
Nobel za smyranie elektronów laserem – krótko i (mam nadzieję) przejrzyście
Krótka chwila to bardzo względne pojęcie. Dla wielu z nas będzie to minuta, dla sprinterów setna sekundy, a dla tegorocznych laureatów Nagrody Nobla – jedna miliardowa jednej miliardowej części sekundy.
W Zielonej Górze będą debatować nad „kryzysem” teorii ewolucji
Na początku października fundacja En Arche wespół z Discovery Institute zorganizują debatę pod tytułem: Czy teoria ewolucji znajduje się w kryzysie? Sceny pod kreacjonistyczny spektakl użyczy uczelnia publiczna w Zielonej Górze.
Jak złowić czytelnika? Przewodnik po „naukowych” zarzutkach (z przykładami)
Twórcy internetowi dzielą się na takich, którzy zrobią absolutnie wszystko, żeby zwabić do siebie odbiorcę oraz tych, którzy uważają, że mogą być ponad to. Ci ostatni mają zwykle nieco więcej godności, za to ci drudzy mogą spokojnie opłacić rachunki.
Raport LA-602, czyli jak przestałem się martwić zapłonem atmosfery i pokochałem bombę
W przeddzień pierwszego w historii testu bomby jądrowej Enrico Fermi podpuszczał kolegów, przyjmując zakłady na to, czy eksplozja doprowadzi do podpalenia atmosfery. A jeśli tak, to czy unicestwiony zostanie cały glob, czy tylko Nowy Meksyk. Dowcipniś.
W poszukiwaniu niezidentyfikowanych obiektów nadprzewodzących
Grupa południowokoreańskich uczonych twierdzi, że odkryła pierwszy materiał nadprzewodzący, działający w temperaturze pokojowej. Kiedy świat nauki czeka na potwierdzenie wyników, autor poprzedniego „przełomu” mierzy się z oskarżeniami o fałszowanie wyników badań. Dzieje się.
Kwazary ujawniają kosmologiczną dylatację czasu
Od stu lat wiemy, że odległe galaktyki uciekają od Ziemi – im dalsze, tym szybciej – czego skutkiem jest charakterystyczne przesunięcie ku czerwieni. Mniej oczywistym objawem tego zjawiska okazuje się kosmologiczna dylatacja czasu.
Jak sfotografować egzoplanetę? – rozmowa z Krzysztofem Hełminiakiem
To zdumiewające, że w zaledwie trzy dekady od pionierskich badań Aleksandra Wolszczana, jesteśmy w stanie bezpośrednio dojrzeć obce światy oddalone o całe lata świetlne. Oczywiście w spektakularnych obserwacjach nadal biorą udział Polacy.
Gwiazdy, galaktyki, groszki i fasolki
Fotografie najodleglejszych zakamarków wszechświata pozostają upstrzone tysiącami świetlistych plamek. Przy odrobinie uwagi można spośród nich wyłowić przedstawicielki szczególnego typu galaktyk, nazywanych pieszczotliwie fasolkami i groszkami.
SQUID: kwantowa gra w dekoherencję
Na pozór panuje prosty podział jurysdykcji: fizyka kwantowa dotyczy obiektów subatomowych, pozostawiając wszystko co duże prawidłom fizyki klasycznej. Granica nie jest jednak ani wyraźna, ani nienaruszalna.
Duże gwiazdy to już były – III populacja i wypatrywanie kosmicznego świtu
W czasach, kiedy naszej planety, Słońca i Maryli Rodowicz nie było nawet w planach, wszechświatem rządziła inna generacja gwiazd. Protogwiazd. Olbrzymich, ale o słabym zdrowiu. Widmo tych dorodnych nieboszczek pomoże nam zrekonstruować początki ery gwiazdowej.
Istnienie bloga jest możliwe wyłącznie dzięki zaangażowaniu
i wsparciu czytelników.
Dziękuję.
Zegary na wysokościach – o testowaniu grawitacyjnej dylatacji czasu
Jeśli mieszkasz na parterze, fizyka jest dla Ciebie łaskawa. Zgodnie z założeniami ogólnej teorii względności powinieneś starzeć się nieco wolniej od sąsiadów z góry.
Próżnia kipiąca cząstkami – triumf nieoznaczoności
Próżnia nie jest równoznaczna z niebytem. Kwantowa próżnia zdecydowanie pozostaje czymś, i to czymś z gruntu tętniącym aktywnością. Mamy również prawo sądzić, że wszechobecne cząstki wirtualne stanowią fundament fizycznej rzeczywistości.
Bozon Higgsa, czyli dawca masy, czasu i nie tylko
Latem 2012 roku miało miejsce bodaj najbardziej medialne odkrycie w historii fizyki cząstek elementarnych. Jednak mimo upływu pełnej dekady od tej wielkiej wrzawy, nadal mało kto zdaje sobie sprawę z roli, jaką odgrywa bozon Higgsa w opisie masy, czasu i… oddziaływania słabego.
„Inteligentny Projekt to nie nauka”. Pouczająca historia procesu Kitzmiller v. Dover
20 grudnia 2005 roku amerykański sąd federalny wydał orzeczenie w sprawie Tammy Kitzmiller przeciwko Okręgowi Szkolnemu Dover. W tamtym dniu maski opadły, a ofensywa jednego z najbardziej przebiegłych ruchów pseudonaukowych została powstrzymana.
Wielka teoria małej unifikacji. O odziaływaniu elektrosłabym
Wielkim marzeniem i zarazem zmorą teoretyków pozostaje wykazanie elementarnej spójności czterech oddziaływań podstawowych. Jak na razie cel ten osiągnięto połowicznie, poprzez ujawnienie pokrewieństwa elektromagnetyzmu i słabej siły jądrowej.
Zagadka ruchu trzech ciał
Wielkie sekrety wszechświata to nie tylko kosmologiczne i kwantowe abstrakcje. Aura tajemnicy spowija nawet tak trywialny temat, jak opis ruchu powiązanych grawitacyjnie trzech i więcej ciał.
Fale, cząstki i zabawy z dwoma szczelinami
Cząstka jest trochę falą, fala jest trochę cząstką. Kwantowa klasyka. Wszystko przez XIX-wieczne doświadczenie Younga, do którego wracamy raz po raz, próbując poprawnie zinterpretować zdumiewającą naturę mikroświata.
Ukryty chaos Układu Słonecznego
Obserwacje nieba zawsze rodziły przekonanie, że stanowimy trybik wewnątrz większego, misternie zaprojektowanego mechanizmu. W rzeczywistości jest to mechanizm delikatny, zawodny i w dłuższej skali nieprzewidywalny.
Fizyka made in Poland – czyli polscy fizycy, których znać wypada
Najlepsze polskie uczelnie mogą liczyć co najwyżej na miejsca w trzeciej setce ogólnoświatowych rankingów, zaś ostatnim i jedynym Noblem w dziedzinie fizyki mogliśmy cieszyć się ponad sto lat temu. Czy to oznacza, że nasz kraj jest naukową pustynią?
Ogórkowe pytania (I): Czym są te całe kwanty?
Pytanie: Wszedłem kiedyś przypadkiem na ten blog, przejrzałem kilka tekstów, ale w ogóle nie wiem od czego zacząć. Czym są „kwanty” i cała ta „mechanika kwantowa”? Słyszałem te terminy wielokrotnie w różnych kontekstach, ale nikt nie zadał sobie trudu, żeby po ludzku wyjaśnić ich znaczenie.
Co leży poza wszechświatem obserwowalnym?
Wszechświat obserwowalny, choć wydaje się odmóżdżająco przepastny, tak naprawdę stanowi tylko część wszechświata jako całości. Jak wygląda jego reszta?
Kosmiczna symfonia cz.1: Teoria Wszystkiego
Gdybym został zmuszony do wybrania jednego, nadrzędnego celu jaki przyświeca fizyce, bez wahania wskazałbym na nieustającą gonitwę za unifikacją praw natury. W poniższym cyklu prześledzimy ponad trzystuletnią historię wielkich teorii, które zbliżyły nas do tego monumentalnego dzieła.
Dlaczego latamy w kosmos? List do Anji Rubik
Statek Crew Dragon z powodzeniem przycumował do ISS. W ten sposób zmarnotrawiono miliardy dolarów na karmienie ego i zabicie nudy – zdaniem modelki i aktywistki Anji Rubik.
Hipoteza to nie teoria. Zapamiętaj!
„Ale to tylko teoria”! Jeśli zdarzyło Ci się kiedyś, gałganie niesforny, wypowiedzieć te nieprzemyślane słowa – najwyższy czas abyś udał się teraz ze mną na wyprawę w metodologiczne ostępy nauki i odkrył poprawne znaczenie kilku fundamentalnych terminów.
Barionowa gra w chowanego
Dwa niezależne zespoły odnalazły ostatnio wielką zgubę, pod postacią niewyobrażalnie rozległych chmur międzygalaktycznej materii barionowej. Wykorzystajmy tę sytuację aby porozmawiać o barionach oraz o tym dlaczego ciągle nam ich mało.
Fotony, czyli bezmasowi hipsterzy zamrożeni w czasie
Fotony to cząstki pospolite i zarazem niezwykłe, ponieważ postrzegają czas i przestrzeń na swój, trudny do pojęcia sposób.
Ogórkowe pytania (IV): Co łączy masę i energię?
Pytanie Ogórka: Znany wszystkim wzór E=mc² sugeruje równoważność masy i energii. Założenie proste nawet dla ogórka, ale czy powinienem traktować je absolutnie dosłownie? Czy potrafimy konkretnie stwierdzić ile energii kryje się w materii? I jaki mamy dowód na to, że natura rzeczywiście posługuje się tymi wielkościami jak dwiema wymienialnymi walutami?
Głupota na niedzielę: IPN na wojnie z Darwinem
Oficjalnie IPN służy odkrywaniu historii, archiwizowaniu dokumentów i edukowaniu społeczeństwa, a mniej formalnie również ewangelizacji oraz… negowaniu współczesnych teorii naukowych.
Złowieszczy pik-pik. O promieniowaniu i jego detekcji
Prosty sygnał polegający na przyśpieszających piknięciach lub trzaskach towarzyszy nauce oraz popkulturze od dziesięcioleci. Każdy kto oglądał materiały filmowe z Czarnobyla lub miał do czynienia z grami serii Fallout bądź STALKER, doskonale wie, że ten charakterystyczny dźwięk zwiastuje niewidzialne niebezpieczeństwo – promieniowanie.
7 powodów, dla których świat pokochał Carla Sagana
Największy poeta wśród astronomów. Najwybitniejszy popularyzator nauki. Osoba posiadająca walory konieczne dla zaistnienia zarówno w sferze akademickiej jak i brylowania w telewizyjnym studio. Wzór i mentor dla milionów osób. Mój osobisty Jezus. Gdyby nie odszedł z tego świata przedwcześnie, świętowałby właśnie swoje osiemdziesiąte urodziny. Za co pokochaliśmy Carla Sagana?
Jedno zdjęcie, bezlik światów
Kiedyś mówiło się, że jeden obraz wart jest tysiąca słów. Jeśli tak, to Głębokie Pole Webba warte jest tysiąca galaktyk, miliardów gwiazd i pewnie biliona planet. W końcu, jeśli otwierać nowy rozdział w historii astronomii, to z przytupem.
Nasza słodka, pulchna Betelgeza
Poniższy tekst poświęcę prawdopodobnie najpopularniejszej kosmicznej celebrytce. W końcu trudno zignorować kogoś terroryzującego całe sąsiedztwo, groźbą rychłego wysadzenia się w powietrze. A tak właśnie o atencję zabiega słynna Betelgeza.
Najpiękniejsza weryfikacja ogólnej teorii względności
Einsteinowska wizja elastycznej czasoprzestrzeni przetrwała stulecie wymagających testów. Do najbardziej wyrafinowanych należała misja Gravity Probe B.
Filozofia to nie nauka, filozof to nie naukowiec
Dyskusje o zabarwieniu metodologicznym, z zasady prowadzą do wielu pojęciowych nieporozumień. Jedno z najczęstszych, dotyczy prób sklasyfikowania filozofii jako dziedziny nauki. Co zabawne, wbrew aspiracjom samych filozofów.
Nie, bo nie. Garść fizycznych niemożliwości
Jednym z nieoczywistych zadań uczonych – a zwłaszcza fizyków – pozostaje wytyczanie granic. Właściwie nie tyle ich wytyczanie co raczej odkrywanie tego, co natura postanowiła uznać za niewykonalne.
Czy wszechświat czeka śmierć cieplna?
Jak pisał klasyk, pewne są tylko śmierć i podatki. Rzeczywiście. Umrze każdy z nas, umrze nasza planeta i niewątpliwie umrze drogie nam Słońce. Nieunikniona wydaje się również śmierć wszechświata, choć w tym przypadku nasuwa się mnóstwo pytań.
Dwa stoły pana Eddingtona
Podążając szlakiem klasyków naukowej literatury, natknąłem się ostatnio na dziełko Sir Arthura Eddingtona. Zawarta w nim metafora, wciąż wydaje się świetnym asumptem do rozważań z pogranicza fizyki i ontologii.
SpudCell – syntetyczna komórka, która udaje życie
Zbudowana w laboratorium kropla tłuszczu je, rośnie i dzieli się na pół. Nie jest żywa, ale może okazać się przydatna.
Mega upał, omega manipulacja
Polski internet znów odwołał globalne ocieplenie.
Coraz więcej dowodów, coraz mniej pewności
Już ponad 2700 naukowców podpisało się pod Deklaracją Lejdejską – żądając ustalenia jasnych reguł stosowania narzędzi AI w badaniach matematycznych.
Matematyczno-restauracyjny dylemat Ryszarda
W towarzystwie Feynmana nawet wybór dania w tajskiej knajpie potrafił nagle zamienić się w naukową łamigłówkę.
Silnik produkujący informacje zamiast spalin
Silnik, który zamiast spalin produkuje informacje.
Orzeczenie w sprawie En Arche v. Adam Adamczyk
Bez zbędnego gadania. Proszę wstać, sąd idzie.
To by było na tyle, jeśli chodzi o możliwość ugody z kreacjonistami
Ej, pssst. Jest tu kto? Ja tylko na chwilę, ale w dość ważnej sprawie.
Ocalić od zapomnienia
W sercu austriackich gór, wewnątrz komnaty starej kopalni soli, gromadzone są skrzynie wypełnione ceramicznymi płytami. Tak wygląda ostatni bastion ludzkiej pamięci.
Ostatni kwant
Po wielu latach pora na zmianę orbity.
ALH 84001 – meteoryt, o którym mówiono nawet w Białym Domu
Po czterdziestu latach od odkrycia na lodowym pustkowiu, Allan Hills 84001 pozostaje najsłynniejszym kamieniem pochodzącym spoza Ziemi.
Mikrokwant
HESS zarejestrował kosmiczny elektron o niespotykanej energii [Phys. Rev. Lett.]
Obserwatorium w Namibii odnotowało ślad wiązki elektronów o energii sześciokrotnie większej od cząstek rozpędzanych w LHC.
Nowa największa liczba pierwsza ma ponad 41 milionów cyfr [GIMPS]
Po sześciu latach wreszcie udało się znaleźć kolejną, 52. liczbę pierwszą Mersenne’a.
Pulsar 4U 1820-30 wykonuje 716 obrotów na sekundę [AJ]
Jeden z dwóch najszybciej wirujących obiektów w galaktyce.
Ludzie nauki, których pożegnaliśmy w ostatnim roku
Co roku 1 listopada duże portale, stacje telewizyjne i inne media wspominają zmarłych polityków, aktorów, muzyków, sportowców i inne popularne osobistości. Niestety w tych wyliczankach często brakuje miejsca na tych ludzi, których pasja, wysiłek i poświęcenie przyczyniły do wzbogacenia naszej wiedzy i przybliżyły nieco ludzkość do rozgryzienia kodu wszechświata. Tradycyjnie więc spróbuję uzupełnić tę fatalną […]
Astronomowie ogłaszają maksimum aktywności słonecznej [NOAA]
Populacja fotografów polujących na zorzę zwiększa się.
Splątanie kwantowe zwiększy precyzję zegarów atomowych [Nature]
Po co mierzyć czas z pomocą jednego atomu, skoro można wykorzystać cały układ?
TESS odkrył najciaśniejszy układ potrójny gwiazd [AJ]
O nie, kolejni Trisolarianie!
Nobel w dziedzinie fizyki 2024 za wkład w rozwój sieci neuronowych
Pierwsza Nagroda Nobla z informatyki?
Pierwsze jednoelektronowe wiązanie węgiel-węgiel [Nature]
Niby wiązanie sigma, a jednak dość słabe.
LHC ustalił masę bozonu W z rekordową precyzją [CERN]
Dokładne pomiary dokonane w detektorze CMS potwierdziły poprawność modelu standardowego. Przynajmniej w kontekście oddziaływania słabego.
Z archiwum
Zagadka ruchu trzech ciał
Wielkie sekrety wszechświata to nie tylko kosmologiczne i kwantowe abstrakcje. Aura tajemnicy spowija nawet tak trywialny temat, jak opis ruchu powiązanych grawitacyjnie trzech i więcej ciał.
Próżnia kipiąca cząstkami – triumf nieoznaczoności
Próżnia nie jest równoznaczna z niebytem. Kwantowa próżnia zdecydowanie pozostaje czymś, i to czymś z gruntu tętniącym aktywnością. Mamy również prawo sądzić, że wszechobecne cząstki wirtualne stanowią fundament fizycznej rzeczywistości.
Fotony, czyli bezmasowi hipsterzy zamrożeni w czasie
Fotony to cząstki pospolite i zarazem niezwykłe, ponieważ postrzegają czas i przestrzeń na swój, trudny do pojęcia sposób.
Fale, cząstki i zabawy z dwoma szczelinami
Cząstka jest trochę falą, fala jest trochę cząstką. Kwantowa klasyka. Wszystko przez XIX-wieczne doświadczenie Younga, do którego wracamy raz po raz, próbując poprawnie zinterpretować zdumiewającą naturę mikroświata.
Ogórkowe pytania (I): Czym są te całe kwanty?
Pytanie: Wszedłem kiedyś przypadkiem na ten blog, przejrzałem kilka tekstów, ale w ogóle nie wiem od czego zacząć. Czym są „kwanty” i cała ta „mechanika kwantowa”? Słyszałem te terminy wielokrotnie w różnych kontekstach, ale nikt nie zadał sobie trudu, żeby po ludzku wyjaśnić ich znaczenie.
Kosmiczna symfonia cz.1: Teoria Wszystkiego
Gdybym został zmuszony do wybrania jednego, nadrzędnego celu jaki przyświeca fizyce, bez wahania wskazałbym na nieustającą gonitwę za unifikacją praw natury. W poniższym cyklu prześledzimy ponad trzystuletnią historię wielkich teorii, które zbliżyły nas do tego monumentalnego dzieła.
Bozon Higgsa, czyli dawca masy, czasu i nie tylko
Latem 2012 roku miało miejsce bodaj najbardziej medialne odkrycie w historii fizyki cząstek elementarnych. Jednak mimo upływu pełnej dekady od tej wielkiej wrzawy, nadal mało kto zdaje sobie sprawę z roli, jaką odgrywa bozon Higgsa w opisie masy, czasu i… oddziaływania słabego.
Ogórkowe pytania (IV): Co łączy masę i energię?
Pytanie Ogórka: Znany wszystkim wzór E=mc² sugeruje równoważność masy i energii. Założenie proste nawet dla ogórka, ale czy powinienem traktować je absolutnie dosłownie? Czy potrafimy konkretnie stwierdzić ile energii kryje się w materii? I jaki mamy dowód na to, że natura rzeczywiście posługuje się tymi wielkościami jak dwiema wymienialnymi walutami?
Fizyka made in Poland – czyli polscy fizycy, których znać wypada
Najlepsze polskie uczelnie mogą liczyć co najwyżej na miejsca w trzeciej setce ogólnoświatowych rankingów, zaś ostatnim i jedynym Noblem w dziedzinie fizyki mogliśmy cieszyć się ponad sto lat temu. Czy to oznacza, że nasz kraj jest naukową pustynią?
Racjonalne gadanie
Wizjoner, naiwniak czy cynik? Max Tegmark i jego troska o pokój
Popularny fizyk Max Tegmark przeanalizował obecną sytuację na świecie i wyszło mu, że mamy jakieś 15% szans na wybuch globalnej wojny jądrowej. Sporo. Dlatego powinniśmy wszyscy podać sobie rączki na zgodę.
Głupota na niedzielę: NASA uratowała Ziemię, a wy nawet o tym nie wiecie
To naprawdę dobry dzień dla całej naszej planety. Bezzałogowa sonda DART zmieniła trajektorię zmierzającej wprost ku Ziemi planetoidy. Przynajmniej tak mówili w telewizorze.
Martwy internet teoria spiskowa – co to jest, skąd się wzięła? Boty algorytmy matrix
Wyobrażacie sobie upiorną wizję internetu, w której nie możecie już odróżnić człowieka od bota, naturalnego postu od reklamy i widzicie niemal wyłącznie to, na co pozwoli wam Wszechwiedzący Algorytm? Chwila moment…
Głupota na niedzielę: przekrojowo o numerologii
Kwartalnik Przekrój obchodził niedawno swoje 77. urodziny. Zacny wiek i piękna liczba. A kto może powiedzieć coś więcej na temat znaczenia danej liczby, niż ekspert od numerologii?
Głupota na niedzielę: horoskopy militarne, czyli astrolodzy o wojnie
Rzućcie tych wszystkich Bartosiaków, Skrzypczaków, Wolskich i Zychowiczów. Dziś wsłuchamy się w słowa ekspertów, których wybuch wojny i jej przebieg nie zaskoczył, bo zaskoczyć nie mógł. Fachowców, którzy czerpią swoje prognozy prosto z nieboskłonu.
Listy otwarte rosyjskich naukowców przeciwnych wojnie z Ukrainą
Mija pierwszy tydzień od rozpoczęcia bandyckiej inwazji Rosji na Ukrainę. Świat po raz kolejny doznał wstrząsu, bo pewien ponury kagiebista uznał, że wskrzeszenie Imperium Sowieckiego jest tym, czego wszyscy potrzebujemy. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że bynajmniej nie wszyscy Rosjanie podzielają sentymenty swojego prezydenta. Najlepszy dowód stanowią wielotysięczne manifestacje, które wylały się w ostatnich dniach na […]
Turbosłowianie ujeżdżali dinozaury
Wreszcie znalazłem trochę czasu, żeby przyjrzeć się bliżej niedawnemu badaniu Eurobarometru. Temu, wedle którego, co czwarty Polak sądzi, że pierwsi ludzie żyli w tym samym czasie co dinozaury, a co trzeci wątpi w teorię ewolucji.
Rok Czarnka. Długa lista osiągnięć Wielkiego Inkwizytora
Dokładnie rok temu, 19 października 2020 roku stanowisko Ministra Edukacji i Nauki objął koneser piękna, obrońca wolności i paladyn prawdy – dr hab. Przemysław Czarnek. To odpowiedni moment na podsumowanie i gorzką refleksję.
Głupota na niedzielę: Stulecie Lema i koncert foliowych czapeczek
Słysząc o tym, że kolejny artysta lgnie do bzdur jak ćma do ognia wzruszam już tylko ramionami. Tracę jednak cierpliwość, kiedy taki ekscentryk zostaje poproszony o występ ku czci mistrza fantastyki naukowej.
Czy w astrologii jest odrobina nauki?
Czy ciała niebieskie i zjawiska kosmiczne mogą mieć realny wpływ na ludzi? Jak najbardziej. Czy oznacza to, że astrologia ma w sobie coś z nauki? W żadnym razie.
Kibicujmy naukowej pasji Marcina Najmana
Obraz półnagiego Najmana dzierżącego w dłoni egzemplarz Przeznaczenia dusz, usiłującego sięgnąć istoty wszechrzeczy może rozbawić. Może też skłaniać do refleksji.
Głupota na niedzielę: Publicyści wyjrzeli za okno i zawstydzili naukowców
A jednak rok 2021 zapowiada się znacznie lepiej niż poprzedni. Jeśli jeszcze nie wiecie: orzeczono, że kryzys klimatyczny dobiegł już końca. Bo gdzieniegdzie spadł śnieg.
Fang Zhouzi – znienawidzony nadzorca chińskiej nauki
Tempo rozwoju chińskiej nauki budzi uzasadniony respekt. Niestety, za rekordowymi liczbami publikacji i patentów, ciągnie się równie okazałe widmo plagiatorstwa i korupcji.
Głupota na niedzielę: Astrologowie ogłaszają powrót na drogę postępu
Nie wiem czy zdajecie sobie sprawę, ale niedawna wielka koniunkcja była nie tylko efektownym zjawiskiem astronomicznym, ale również arcyważnym zdarzeniem astrologicznym.
W sprawie pseudonaukowej teorii Inteligentnego Projektu – list otwarty do polskich uczelni
Szanowni Dziekani, Naukowcy i Studenci
Młot na hochsztaplerów. 7 najlepszych akcji Zdumiewającego Randiego
Burzyciel naiwności, tępiciel oszustw, prześladowca pseudonauki, intelektualny prowokator, paladyn prawdy i racjonalizmu. Właśnie tak zapamiętamy Jamesa Randiego.
Telewizja vs. Noble. Ile czasu programy informacyjne poświęciły nauce?
Tydzień noblowski już za nami. Z ciekawości postanowiłem sprawdzić, ile czasu elitarnym naukowym wyróżnieniom poświęciły trzy największe stacje telewizyjne w kraju.
Quiz na niedzielę: Minister Nauki czy Papież?
Rządzący zadecydowali, że los całej polskiej edukacji – od przedszkoli po uniwersytety i ośrodki badawcze – spocznie w rękach Przemysława Czarnka. Poznajmy bliżej nowego superministra i jego nietuzinkową filozofię.
Samobójstwo z kometą w tle. Tragiczny przypadek sekty Heaven’s Gate
Wieki mijają, a niedoskonały ludzki umysł wciąż usiłuje odczytywać z nieboskłonu nieistniejące mistyczne wiadomości. Sprawa przestaje być zabawna, kiedy przelot komety staje się sygnałem do zbiorowego samobójstwa.
Głupota na niedzielę: Jak propagować teorie spiskowe – poradnik „Sieci”
„To nie teorie spiskowe, ale łatwo sprawdzalne fakty” – napisał red. Maciej Pawlicki – po czym przystąpił do rozsiewania teorii spiskowych.
Stanowisko Kwantowo w związku ze stanowiskiem IPN Gdańsk
Obiecałem, że jeśli otrzymam od gdańskiego IPN odpowiedź na moje wątpliwości dotyczące publikacji o „Korzeniach totalitaryzmu”, dam wam znać. No i daję.
Głupota na niedzielę: Dam 2,5 tys. za obalenie ewolucji
Jak może słyszeliście, Biblioteka UW pragnęła ugościć w swoich murach konferencję „Teoria Inteligentnego Projektu 2020”. Wydarzenie ostatecznie nie dojdzie do skutku, ale pomyślałem, że warto poznać pomysłodawców – fundację En Arche.
Nie namawiam do głosowania
Już pojutrze spora część z nas ruszy do urn celem wyboru nowych-starych reprezentantów narodu. Będzie to wielkie święto demokracji, które, jak co cztery lata, uczcimy powtarzaniem bzdur, bajek i półprawd.
Głupota na niedzielę: 500 autorów przeciwko klimatologii
Pięciuset naukowców opublikowało deklarację, w której zaprzeczyli kryzysowi klimatycznemu. Nie mogłem sobie odmówić tej przyjemności i rzuciłem okiem na listę owych ekspertów.
Biznes na naiwnych. 7 perełek z pseudonaukowych sklepików
Czy mieliście kiedyś poczucie, że wyrzuciliście pieniądze w błoto? Daliście się naciągnąć na mikropłatności w grze sieciowej? Poszliście na film Vegi? A może nabyliście licencję do Winrara? Za moment przekonacie się, że mogło być znacznie gorzej.
Tesla, mistyfikacja, taka sytuacja. Dlaczego należy uważać w internecie?
Mówi się, że żyjemy w epoce informacji. Według mnie to epoka dezinformacji, zmyślonych cytatów, powielanych mitów i liczb wziętych z sufitu. My wszyscy natomiast bywamy czasem łatwowiernymi pelikanami.
Głupota na niedzielę: Już dziś zobaczysz Jowisza gołym okiem!
News prosto z NASA. Amerykańscy naukowcy zakomunikowali, że Jowisz, Księżyc oraz Słońce już niebawem znajdą się w niezwykle dogodnej pozycji do obserwacji. Będzie można je podziwiać za pomocą lornetki, a nawet nieuzbrojonym okiem!
Głupota na niedzielę: Najwyższy czas na koniec świata
Słyszeliście, że naukowcy są przerażeni? Olbrzymia asteroida pędzi w kierunku Ziemi grożąc unicestwieniem ludzkości. Tak katastroficzne wiadomości można przeczytać na portalu Najwyższy czas! Mniej więcej co trzy dni.
Głupota na niedzielę: Rzeczpospolita i zdjęcie, które nie było zdjęciem
„Zdjęcie z Teleskopu Horyzontu Zdarzeń nie przedstawia czarnej dziury. To wielka medialna manipulacja.” – grzmi jeden z największych polskich dzienników, przy okazji samemu uprawiając bezwstydną manipulację.
Chcę żeby (dobry) nauczyciel zarabiał (dużo) więcej
O nauczycielach internet napisał już wszystko. Że lenie, że trutnie, że tumany, że niekompetentni – i w związku z tym – że nie zasługują na wyższe wynagrodzenie. Problem polega na tym, że powyższe wnioskowanie niechybnie wciąga nasz system edukacji w błędne koło.
W Zielonej Górze będą debatować nad „kryzysem” teorii ewolucji
Na początku października fundacja En Arche wespół z Discovery Institute zorganizują debatę pod tytułem: Czy teoria ewolucji znajduje się w kryzysie? Sceny pod kreacjonistyczny spektakl użyczy uczelnia publiczna w Zielonej Górze.
Jak złowić czytelnika? Przewodnik po „naukowych” zarzutkach (z przykładami)
Twórcy internetowi dzielą się na takich, którzy zrobią absolutnie wszystko, żeby zwabić do siebie odbiorcę oraz tych, którzy uważają, że mogą być ponad to. Ci ostatni mają zwykle nieco więcej godności, za to ci drudzy mogą spokojnie opłacić rachunki.
Biznes na naiwnych. 7 perełek z pseudonaukowych sklepików
Czy mieliście kiedyś poczucie, że wyrzuciliście pieniądze w błoto? Daliście się naciągnąć na mikropłatności w grze sieciowej? Poszliście na film Vegi? A może nabyliście licencję do Winrara? Za moment przekonacie się, że mogło być znacznie gorzej.
Rozmowy
Farmaceuci kontra homeopatia – rozmowa z Kajetanem Drozdem
Lekarz lub aptekarz tolerujący homeopatię to nie mniejsza patologia od zawodowego astronoma układającego sobie życie pod dyktando horoskopu. Tymczasem rodzima Naczelna Izba Aptekarska podchodzi do problemu z zaskakującą pobłażliwością, żeby nie powiedzieć – życzliwością.
Kwantowe łamacze szyfrów – rozmowa z Jerzym Dajką
Większość z nas na co dzień nie martwi się o to, czy używając karty płatniczej lub dokonując zakupów online nie padnie ofiarą włamania na konto bankowe. Czujemy się w miarę pewnie, bo nie licząc awarii albo ludzkiego błędu, ufamy obecnym systemom szyfrowania danych. Zasada ich działania opiera się na prostym fakcie, że niektóre operacje matematyczne […]
Praca przy największym akceleratorze świata – rozmowa z Marcinem Chrząszczem
LHC to nie tylko jeden z najważniejszych instrumentów naukowych współczesnej nauki, ale również Mekka dla tysięcy zdolnych naukowców z całego globu. Do tego zacnego grona należy również mój ostatni rozmówca – dr inż. Marcin Chrząszcz.
Jak polska aparatura podbija świat nauki – rozmowa z Grzegorzem Kasprowiczem
Co łączy misje na Marsa, detekcje cząstek w CERN i rozwój komputerów kwantowych? Na zapleczu każdego z tych przedsięwzięć można znaleźć podzespoły wyprodukowane przez polską firmę CreoTech.
Noble i czarne dziury okiem profesora – rozmowa z Jean-Pierrem Lasotą
Jeszcze przez moment pozostańmy w klimatach noblowskich. O komentarz dotyczący wyróżnionych badań nad czarnymi dziurami poprosiłem znakomitego astrofizyka i popularyzatora nauki, profesora Jean-Pierre’a Lasotę.
Żyjemy w pogiętej galaktyce – rozmowa z Dorotą Skowron
Dysk Drogi Mlecznej jest wyraźnie wykrzywiony. To jeden z faktów jakie poznaliśmy dzięki wnikliwej analizie tysięcy cefeid, dokonanej przez astronomów projektu OGLE.
Praca przy Teleskopie Horyzontu Zdarzeń – rozmowa z Maciejem Wielgusem
Dla tych, którym jeszcze nie zbrzydło zagadnienie czarnej dziury w M87, mam miłą niespodziankę. O komentarz poprosiłem jednego z uczestników projektu EHT. Maciej Wielgus opowiedział mi dlaczego nie ujrzeliśmy oblicza Sagittariusa A* i co czeka Teleskop Horyzontu Zdarzeń w przyszłości.
Zróbmy coś, bo zepsują nam klimat – rozmowa z Aleksandrą Kardaś
Kiedy eksperci i politycy dumają nad strategią dotyczącą wyhamowania wzrostu globalnej średniej temperatur, ja postanowiłem dowiedzieć się czegoś więcej na temat konsekwencji zmian klimatycznych w Polsce. W tym celu poprosiłem o rozmowę dr Aleksandrę Kardaś.
Dlaczego astronomia powinna pozostać oddzielną dyscypliną?
Ministerstwo Nauki wyraziło zamiar uczynienia z astronomii li tylko poddziedziny nauk fizycznych. Czy roszady w systematyce oznaczają tylko kosmetyczną poprawkę w dokumentach, czy jednak stanowią realny kłopot dla naukowców? Postanowiłem zasięgnąć języka i zadać to pytanie samym zainteresowanym.
Dokąd zmierzasz grafenie? Rozmowa z Włodzimierzem Strupińskim
Kiedy cały kraj optymistycznie liczył na polski grafen – przekornie przybrałem postawę wyczekującą. Teraz gdy grafenowy szał uległ ostudzeniu, z czystym sumieniem poprosiłem o rozmowę jednego z największych znawców tematu – Włodzimierza Strupińskiego.
LIGO-Virgo i fale grawitacyjne – rozmowa z Adamem Kutynią
W ostatni czwartek oficjalnie potwierdzono pionierskie zarejestrowanie fal grawitacyjnych. W niemałym sukcesie projektów LIGO i Virgo uczestniczyła także kilkunastoosobowa polska ekipa, a wśród niej mgr inż. Adam Kutynia, który zgodził się na udzielenie obszernego komentarza dla Kwantowo.
Praca przy Teleskopie Horyzontu Zdarzeń – rozmowa z Maciejem Wielgusem
Dla tych, którym jeszcze nie zbrzydło zagadnienie czarnej dziury w M87, mam miłą niespodziankę. O komentarz poprosiłem jednego z uczestników projektu EHT. Maciej Wielgus opowiedział mi dlaczego nie ujrzeliśmy oblicza Sagittariusa A* i co czeka Teleskop Horyzontu Zdarzeń w przyszłości.
Jak polska aparatura podbija świat nauki – rozmowa z Grzegorzem Kasprowiczem
Co łączy misje na Marsa, detekcje cząstek w CERN i rozwój komputerów kwantowych? Na zapleczu każdego z tych przedsięwzięć można znaleźć podzespoły wyprodukowane przez polską firmę CreoTech.
Noble i czarne dziury okiem profesora – rozmowa z Jean-Pierrem Lasotą
Jeszcze przez moment pozostańmy w klimatach noblowskich. O komentarz dotyczący wyróżnionych badań nad czarnymi dziurami poprosiłem znakomitego astrofizyka i popularyzatora nauki, profesora Jean-Pierre’a Lasotę.
Wielkie pytania i małe odpowiedzi
Czy naładowany samochód elektryczny jest masywniejszy od rozładowanego?
Szczególna teoria względności przekonuje nas do tego, aby traktować masę obiektu, jako miarę zgromadzonej w nim energii. W takim razie, czy podładowując akumulator jednocześnie zwiększamy jego masę?
Dziwne związki rtęci z teorią względności
Rtęć przyjmuje postać cieczy już w temperaturze pokojowej, choć zdaniem teoretyków powinna ona topnieć „dopiero” przy 66°C. To ciekawa rozbieżność, ale jeszcze ciekawszy jest fakt, że niespodziewanie stoi za nią stary, dobry Albert Einstein.
Czy mikrofalowe promieniowanie tła zaniknie?
Każdy centymetr sześcienny przestrzeni kosmicznej wypełniają prastare fotony, niosące informacje o pierwszych etapach ewolucji wszechświata. Ale czy promieniowanie reliktowe będzie nam towarzyszyć już zawsze?
Jak ogromny i jak maleńki jest Sagittarius A*?
Dzięki wysiłkom Teleskopu Horyzontu Zdarzeń dysponujemy już obrazami dwóch czarnych dziur. Jednak choć rezultaty obu obserwacji prezentują się dość podobnie, ich bohaterki wcale identyczne nie są.
Po co Ukraińcom styropian?
Oglądając nagrania zza wschodniej granicy, gdzie każdy obywatel zbroi się jak tylko potrafi, a rząd wzywa do produkcji butelek zapalających, uświadomiłem sobie, że moja wiedza w temacie obronności wymaga prędkiego uzupełnienia.
Jak długo potrwa misja Teleskopu Webba?
Po miesięcznej wędrówce Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba dotarł wreszcie do oddalonego o półtora miliona kilometrów od Ziemi punktu L2. Chyba możemy już wybiec myślami w przyszłość i sprawdzić, jak długo nowy sprzęt będzie cieszył nas swoimi obserwacjami.
Jak długo trwa żywot neutronu?
Kiedy neutron przebywa w jądrze atomu wydaje się bardzo solidny. Potrafi decydować o stabilności pierwiastków i wpływa na strukturę budującej nas materii. Jednak puszczony wolno, najczęściej ginie w przeciągu kilkunastu minut.
Gdzie zaczyna się przestrzeń kosmiczna?
Gdzie znajduje się granica oddzielająca przestrzeń powietrzną od przestrzeni kosmicznej? Debata na ten temat jest stara jak dzieje astronautyki, a rozwój turystyki suborbitalnej tylko ją zaognił.
Dlaczego kwark i antykwark nie anihilują?
Jacek i Piotr zadali pytanie: W jaki sposób mezony mogą w ogóle istnieć? Przecież są zbudowane z kwarków i antykwarków, dlaczego więc takie pary cząstek natychmiast nie anihilują?
Kiedy będzie następne zaćmienie Słońca w Polsce?
Tegoroczne częściowe zaćmienie Słońca nie było zbyt spektakularne z punktu widzenia polskich obserwatorów nieba. Kiedy będziemy mieli szansę zobaczyć na niebie coś ciekawszego?
Kiedy czeka nas kolejna interesująca koniunkcja Jowisza i Saturna?
Wielka (pochmurna) koniunkcja planet roku 2020 już za nami. Czy rzeczywiście mieliśmy do czynienia ze zjawiskiem tak rzadkim, jak twierdzą krzykliwe nagłówki? A jeśli tak, to kiedy znów będziemy mieli szansę na zobaczenie czegoś podobnego?
Jak ciasno jest na ISS?
Po misji SpaceX Crew-1 liczba lokatorów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wzrosła do siedmiu. W jednym z komentarzy padło słuszne pytanie: „Ile oni tam mają miejsca”?
Jaką siłę miała eksplozja w Bejrucie?
Najbardziej medialnym związkiem chemicznym najbliższych tygodni będzie bez wątpienia saletra amonowa. 2750 ton tej substancji odpowiada za jeden z największych wybuchów ostatnich dekad.
Czym była „mysz” towarzysząca misji Crew Dragona?
Transmisja pierwszej załogowej misji przygotowanej przez SpaceX cieszyła się ogromną oglądalnością. Jednak tylko niektórzy dostrzegli nietypowe zjawisko, które błyskawicznie stało się źródłem nowych teorii spiskowych.
Jak mała może być bomba atomowa?
Bomba zrzucona na Hiroszimę miała długość 3 metrów i ważyła ponad 4 tony. Czy nie dałoby się skonstruować broni jądrowej w nieco poręczniejszym formacie?
Która gwiazda widoczna gołym okiem leży najdalej?
Liczba rozżarzonych punkcików na czystym nocnym nieboskłonie idzie w tysiące. Każdy kryje za sobą osobną gwiazdę, położoną wiele lat świetlnych od Ziemi. Które z nich leżą najdalej?
Czy układ gwiazd na niebie jest niezmienny?
Mimo, że kosmos to z zasady niezwykle dynamiczne miejsce, układ gwiazd na nieboskłonie wydaje się wieczny i stabilny. Wydaje się.
Dlaczego nie istnieją gwiazdy protonowe?
Umierająca gwiazda może pozostawić po sobie dziwaczny, ultragęsty twór znany pod nazwą gwiazdy neutronowej. Ale skoro tak, to czy jest we wszechświecie również miejsce dla gwiazd protonowych?
Co i kiedy opuści Układ Słoneczny?
NASA pochwaliła się, że w listopadzie 2019 roku Voyager 2 formalnie przekroczył granicę Układu Słonecznego. Nie on pierwszy i nie ostatni.
Dlaczego amazońskie lasy są tak ważne?
Dziennikarze, politycy, celebryci i uczeni – cały świat boleje nad stratami dotykającymi Puszczy Amazońskiej. Słusznie, choć naszej planecie grozi nie tyle utrata fabryki tlenu, co głównej pompy wodnej.
Dlaczego jądro Ziemi jest gorące?
Nasza planeta istnieje już 4 miliardy 600 milionów lat. Szmat czasu, a jednak, z jakiegoś powodu jądro Ziemi nie ostygło i wciąż zaskakuje aktywnością.
Czego brakuje Jowiszowi żeby stał się gwiazdą?
Jowisz to naprawdę dorodny kawał planety, ale czy można go porównać z choćby najmniejszymi gwiazdami? Jak wiele zabrakło mocarnemu olbrzymowi do zapłonięcia jak drugie Słońce?
Dlaczego Mars a nie Wenus?
Od tak dawna jesteśmy karmieni wizją przyszłej kolonizacji Marsa, że niemal zapomnieliśmy o innych planetach. Może przedwcześnie? Co z naszą rozpaloną siostrą?
Czy można wylądować na Jowiszu?
Jeden z portali popisał się ostatnio nagłówkiem o planowanym przez Chińczyków „lądowaniu na Jowiszu”. To oczywiście totalna bzdura, będąca produktem ignorancji redaktora. Warto jednak zadać sobie pytanie, co spotkałoby hipotetyczną misję, która wtargnęłaby daleko w głąb atmosfery gazowego olbrzyma?
Gdzie leży granica rozwoju klasycznych komputerów?
Zapewne wielu czytelników, podobnie do mnie, doskonale pamięta czasy Commodore 64, Atari Falcon czy Amigi 1200. Trudno uwierzyć, że wystarczyło ćwierćwiecze, aby urządzenia o stokrotnie większej mocy obliczeniowej mieściły się w dłoni. Ale czy ten bujny rozwój technologii krzemowej, może trwać bez końca?
Który zbiornik wodny jest najbardziej zasolony?
Około 97% zasobów wodnych Ziemi stanowi woda słona. Jednak zasolenie zasoleniu nierówne. Istnieje przynajmniej kilka akwenów o ponad dziesięciokrotnie większym zasoleniu od Wszechoceanu i większym nawet od słonego słynnego Morza Martwego.
Jak beznadziejnie słaba jest grawitacja?
Niedawno spotkałem się z komentarzem wyrażającym podziw dla potęgi grawitacji, która dominuje nad innymi oddziaływaniami i ustala własne porządki we wszechświecie. Nie do końca tak się sprawy mają.
Który pierwiastek występuje najrzadziej?
Układ okresowy, na tę chwilę, klasyfikuje 118 pierwiastków. 94 z nich daje się odnaleźć w przyrodzie, również na naszej planecie. Który z nich występuje najrzadziej? Jest duża szansa, że nawet nie słyszeliście jego nazwy.
Czy Mount Everest jest na pewno najwyższą górą świata?
Fakt, że najwyższy szczyt Himalajów jest jednocześnie najwyższą górą świata, pozostaje znany nawet zatwardziałym geograficznym ignorantom. Jednak dokonując pomiarów na inne sposoby, może okazać się, że Mount Everest posiada konkurencję.
To w końcu ile jest kontynentów?
Wątpliwości co do tego, ile jest na świecie kontynentów i – co za tym idzie – co powinniśmy uznawać za kontynent, wysypały się w połowie ubiegłego roku. W momencie, gdy media rozkręciły sensację wokół nowego kontynentu, czyli podmorskiej Zelandii.
Gdzie leży granica rozwoju klasycznych komputerów?
Zapewne wielu czytelników, podobnie do mnie, doskonale pamięta czasy Commodore 64, Atari Falcon czy Amigi 1200. Trudno uwierzyć, że wystarczyło ćwierćwiecze, aby urządzenia o stokrotnie większej mocy obliczeniowej mieściły się w dłoni. Ale czy ten bujny rozwój technologii krzemowej, może trwać bez końca?
Czy mikrofalowe promieniowanie tła zaniknie?
Każdy centymetr sześcienny przestrzeni kosmicznej wypełniają prastare fotony, niosące informacje o pierwszych etapach ewolucji wszechświata. Ale czy promieniowanie reliktowe będzie nam towarzyszyć już zawsze?
Dlaczego kwark i antykwark nie anihilują?
Jacek i Piotr zadali pytanie: W jaki sposób mezony mogą w ogóle istnieć? Przecież są zbudowane z kwarków i antykwarków, dlaczego więc takie pary cząstek natychmiast nie anihilują?
Ludzie nauki
Największy hejter Carla Sagana
„On był nikim”. W ten sposób na dźwięk nazwiska Carla Sagana reagował ojciec amerykańskiej bomby wodorowej, Edward Teller. Czym sławny astronom zapracował na taką pogardę ze strony innego zasłużonego naukowca?
Ksiądz, który szukał „dnia bez wczoraj” – Georges Lemaître
Sto lat temu pewien belgijski duchowny przeanalizował równania Einsteina i zrozumiał, że cała historia wszechświata, to w istocie dzieje „rozpadu pierwotnego atomu”.
Chinka, która ujarzmiła rozpad beta – Chien-Shiung Wu
Koledzy tytułowali ją „pierwszą damą fizyki”. Była emigrantką, jednak nigdy nie zapomniała o kraju swojego pochodzenia. Szybko zyskała sławę jako specjalistka od fizyki atomu i promieniotwórczości. Poznajmy Chien-Shiung Wu.
Najgenialniejszy samouk w dziejach – Srinivasa Ramanujan
Prawdziwi geniusze – osoby pokroju Einsteina, Diraca czy Feynmana – pojawiają się na arenie dziejów stosunkowo rzadko. Jednak jeszcze rzadziej rodzi się ktoś o potencjale Ramanujana.
Architekt nowej fizyki cz.1: Albert Einstein i podejrzany czas
Blog popularnonaukowy nie byłby pełny bez artykułu poświęconego sylwetce architekta filaru, a właściwie kilku filarów całej współczesnej fizyki. Niniejszym – celebrując setną rocznicę sformułowania ogólnej teorii względności – rozpoczynam cykl, w którym przyjrzymy się schedzie Alberta Einsteina.
Młot na hochsztaplerów. 7 najlepszych akcji Zdumiewającego Randiego
Burzyciel naiwności, tępiciel oszustw, prześladowca pseudonauki, intelektualny prowokator, paladyn prawdy i racjonalizmu. Właśnie tak zapamiętamy Jamesa Randiego.
Fizyk jądrowy, który uśmiercił dinozaury – Luis Alvarez
Wszyscy słyszeli o potężnym meteorycie, który 66 milionów lat temu zmiótł z powierzchni Ziemi 3/4 gatunków. Znacznie mniej osób zdaje sobie sprawę, że tę powszechnie przyjmowaną dziś koncepcję nakreślił zasłużony fizyk i współtwórca bomby jądrowej – Luis Walter Alvarez.
Człowiek, który wiedział wszystko – Thomas Young
Kto jest dla Was uosobieniem geniuszu? Kto dysponował najbardziej bystrym, ciekawskim oraz wszechstronnym umysłem w dziejach? Wielu wskaże na Leonarda da Vinci, inni Newtona lub Teslę – poniekąd słusznie. A ilu wymieni nazwisko Thomasa Younga?
Kwantowe interpretacje
Kwantowe interpretacje: kopenhaska twierdza Bohra
Chciałbyś lepiej zrozumieć naturę zjawisk kwantowych i jakoś zwizualizować sobie to wszystko w głowie? Interpretacja kopenhaska zawiera cenną wskazówkę: daj sobie spokój.
Kwantowe interpretacje: wieloświaty Everetta
Interpretacje zjawisk kwantowych możemy podzielić na dziwne i dziwniejsze. Co zabawne, pomysł współistnienia wielu alternatywnych rzeczywistości wcale nie musi należeć do tej drugiej kategorii.
Kwantowe interpretacje: fala pilotująca de Broglie’a-Bohma
Jak to jest z tym korpuskularno-falowym dualizmem? Czy to cząstka przypomina czasem falę, czy może fala w chwili kaprysu przybiera formę cząstki? Pewien francuski arystokrata wybrał trzecią opcję: wszechświat budują klasyczne cząstki, kierowane przez prawdziwe fale.
Kwantowe interpretacje: dekoherencja środowiskowa i darwinizm Żurka
Przez dekady nie byliśmy pewni w jaki sposób z kwantowego probabilizmu wyłania się bliska nam klasyczna rzeczywistość. Obecnie odpowiedzi na to fundamentalne pytanie dostarcza śmiała idea dekoherencji.
Kwantowe interpretacje: obiektywny kolaps GRW
A gdyby tak wyrzucić z teorii kwantowej pojęcia pomiaru i obserwatora, a redukcję funkcji falowej uznać za wynik niezależnego, w pełni obiektywnego procesu fizycznego?
Artykuły
Lektura wagi superciężkiej – recenzja „Historii matematyki”
Osiem lat po premierze monumentalnej i opasłej Historii fizyki Wróblewskiego, PWN zdecydowało się na wydanie jeszcze masywniejszej Historii matematyki autorstwa Davida Burtona. Czas wzmocnić regał.
Lista obecności Projektu Manhattan, czyli 25 uczonych pokazanych w „Oppenheimerze”
Kojarzycie, jak po zakończeniu filmu opartego na faktach pokazywane są plansze z krótkimi opisami dalszych losów bohaterów po przedstawionych wydarzeniach? Niech ten tekst będzie czymś podobnym dla najnowszego działa Christophera Nolana.
Jak i dlaczego sztuczna inteligencja zmienia wszystko – recenzja książki “Algokracja”
Maszyny przejmują kontrolę nad komunikacją, transportem, nauką, internetem i naszą codziennością. To już żadna nowina. Nie jest też tajemnicą, że tak zawrotne tempo ekspansji AI będzie miało swoją cenę.
Eksperymenty dla bąbelka – recenzja książki “Fizyka na start”
Spinacz, łyżka, balonik, sznurek, bateria, moneta… Dla jednych to wyliczanka zalegających na stole przypadkowych rupieci, dla innych – niezbędne wyposażenie porządnego domowego laboratorium.
Ostateczna teoria Hawkinga okiem jego ucznia – recenzja “O pochodzeniu czasu”
Kiedy cofamy się do momentu narodzin wszechświata, stajemy oko w oko z paraliżującym paradoksem. Łatwo mówić o początku dowolnego procesu, ale jak rozumieć „początek” w kontekście samego czasu?
Ganimedes – księżyc, który zawstydza planety
W cieniu widowiskowych projektów NASA i SpaceX, europejska sonda JUICE wyruszyła w ośmioletnią wędrówkę z zamiarem zgłębienia tajemnic trzech skutych lodem satelitów Jowisza. W tym oczywiście największego księżyca w całym Układzie Słonecznym – Ganimedesa.
Doświadczenie z dwiema „szczelinami” w czasie
Światło przepuszczone przez dwie szczeliny ujawnia swoją falową naturę. A gdyby tak przeprowadzić doświadczenie, gdzie wiązka światła zamiast otworów w przegrodzie przestrzennej, będzie musiała pokonać przeszkodę… w czasie?
7 anegdot o fizykach, którzy lubili pośmieszkować
Wysoki iloraz inteligencji i szczypta ekscentryzmu to przepis na nietuzinkowe poczucie humoru. Pewnie dlatego wśród gigantów fizyki nigdy nie brakowało pomysłowych kawalarzy, nieposkromionych zgrywusów i bezwzględnych psotników.
Sprzężenie ciemnego z czarnym, czyli droga do najdziwniejszej hipotezy kosmologicznej roku
Enigmatyczna ciemna energia i supermasywne czarne dziury tworzą ciche przymierze, decydujące zakulisowo o losach wszechświata. Taką wizję kosmologii zaproponował w swojej najnowszej pracy zespół Duncana Farraha (którego poprosiłem o kilka słów komentarza).
Fobos i Deimos – o dwóch kartoflach na orbicie Marsa
O Czerwonej Planecie powiedziano już wszystko. Sam poświęciłem naszemu sąsiadowi z dziesięć artykułów, rozprawiając o jego strukturze, atmosferze, eksploracji oraz szansach na przyszłą kolonizację. Jednak jakoś nigdy nie skupiłem się na dwóch niepozornych księżycach Marsa: Fobosie i Deimosie.
Popularne
Fotony, czyli bezmasowi hipsterzy zamrożeni w czasie
Fotony to cząstki pospolite i zarazem niezwykłe, ponieważ postrzegają czas i przestrzeń na swój, trudny do pojęcia sposób.
I po co Ci ta wiedza?
Pochylmy się nad pytaniem o sens samokształcenia i poszerzania horyzontów. Może dla niektórych to banał, lecz dla mnie kwestia fundamentalna, która budzi we mnie ogromny niepokój i jeszcze większy dyskomfort. Dlatego, że nie potrafię udzielić w pełni satysfakcjonującej odpowiedzi.
7 terminologicznych pomyłek, które popełniamy
Język naukowy powinien być ostry jak brzytwa. Słownikowe wybiegi, na które wszyscy sobie pozwalamy na co dzień, w kontekście naukowym potrafią kompletnie zburzyć cały sens wywodu. Przyjrzyjmy się zatem siedmiu przykładom pojęć, nagminnie mylonym przez dziennikarzy, internautów, pisarzy, filmowców, a od czasu do czasu również przez nas samych.
Głupota na niedzielę: Jak propagować teorie spiskowe – poradnik „Sieci”
„To nie teorie spiskowe, ale łatwo sprawdzalne fakty” – napisał red. Maciej Pawlicki – po czym przystąpił do rozsiewania teorii spiskowych.
Lista obecności Projektu Manhattan, czyli 25 uczonych pokazanych w „Oppenheimerze”
Kojarzycie, jak po zakończeniu filmu opartego na faktach pokazywane są plansze z krótkimi opisami dalszych losów bohaterów po przedstawionych wydarzeniach? Niech ten tekst będzie czymś podobnym dla najnowszego działa Christophera Nolana.
Jak mała może być bomba atomowa?
Bomba zrzucona na Hiroszimę miała długość 3 metrów i ważyła ponad 4 tony. Czy nie dałoby się skonstruować broni jądrowej w nieco poręczniejszym formacie?
Filozofia to nie nauka, filozof to nie naukowiec
Dyskusje o zabarwieniu metodologicznym, z zasady prowadzą do wielu pojęciowych nieporozumień. Jedno z najczęstszych, dotyczy prób sklasyfikowania filozofii jako dziedziny nauki. Co zabawne, wbrew aspiracjom samych filozofów.
Głupota na niedzielę: IPN na wojnie z Darwinem
Oficjalnie IPN służy odkrywaniu historii, archiwizowaniu dokumentów i edukowaniu społeczeństwa, a mniej formalnie również ewangelizacji oraz… negowaniu współczesnych teorii naukowych.
Na jaką maksymalną wysokość może wspiąć się człowiek?
W 1953 roku Hillary i Norgay weszli na szczyt Mount Everestu, a w ciągu następnych dekad kolejni himalaiści zdołali zdobyć wszystkie czternaście ośmiotysięczników. Dokonania te ukazały niesamowitą skalę wytrzymałości ludzkiego organizmu. Pozwolę więc sobie zadać pytanie: jak wysoka musiałaby być hipotetyczna góra, która znalazłaby się poza zasięgiem fizycznych możliwości człowieka?
Ogórkowe pytania (II): Skąd wiemy o wielkim wybuchu?
Pytanie Ogórka: Mówi się, że wszechświat miał swój początek w wielkim wybuchu i wciąż się rozszerza. Brzmi to bardzo abstrakcyjnie i trudno mi w to uwierzyć. Skąd w ogóle wzięła się ta idea? Czy naukowcy potrafią ją poprzeć jakimikolwiek przekonującymi dowodami?
Publicystyka
Głupota na niedzielę: Kwantowy Onet przenosi się w czasie
Miałem okazję wypominać różne bzdurki publikowane na łamach Interii, Wirtualnej Polski i o2.pl, ale jakoś zawsze umykała mi działalność Onetu. Na szczęście ostatnio podesłano mi artykuł, który zaprowadzi równowagę w tej wstydliwej rywalizacji.
Kult cargo: Gdy człowiek tworzy boga
Z jakiegoś powodu głęboko w naturze człowieka leży nadzieja w działanie siły wyższej. Niepowtarzalną szansę przyjrzenia się fascynującemu zjawisku „tworzenia bogów” dają nam XX-wieczne przykłady kultów cargo.
Głupota na niedzielę: Kwantowy punkt zerowy polskiej nauki
„Resocjalizacja przez sztukę sakralną w kontekście psychologii kwantowej” to prawdziwa perełka wśród rodzimej literatury naukowej. Niestety nie miałem okazji (jeszcze) zmierzyć się z treścią tego niebanalnego dzieła, ale z wrodzonego braku cierpliwości, już teraz postanowiłem dowiedzieć się czegoś więcej o filozofii, badaniach i metodzie, jakie przyświecały jego powstaniu.
7 faktów o piramidach, o których milczą… filmy z żółtymi napisami
Piramidy wybudowali kosmici, ewentualnie nasi zaawansowani turboprzodkowie, którzy zaklęli w nich wiedzę tajemną bądź ostrzeżenie dla przyszłych pokoleń. Chyba wszyscy zetknęliśmy się z książkami lub filmami przedstawiającymi tego typu historie.
Głupota na niedzielę: Naukowy chaos informacyjny, czyli sensacje z niczego
Nie jest tajemnicą, że wśród setek i tysięcy zalewających nas z każdej strony newsów – również tych ze świata nauki – jest wiele śmieci. Przy czym do tej kategorii należy zaliczyć już nie tylko zwykłe bzdury i kłamstwa, ale również wiadomości merytorycznie prawdziwe, tyle tylko, że zdezaktualizowane lub wcale nie tak istotne, jak przedstawiają to polujący na sensację redaktorzy.
Głupota na niedzielę: „Nie chcę się szczepić i to tylko moja sprawa”!
Znów czytam jakiś artykuł na temat szczepień i znów widzę komentarze proepidemików, wyrażające argument o niegasnącej popularności. Argument wyglądający z wierzchu dość solidnie, bo oparty o drogą każdemu człowiekowi ideę wolności osobistej.
Najgorsza rzecz jaką wmówili Ci politycy
Ja bez żadnego trybu. Dawno nie było Racjonalnego gadania, więc dzisiaj porozmawiamy o jednej z największych niedorzeczności, jaką polityka zdołała zaszczepić społeczeństwu, wybijając mu oczy i porażając mózgi.
Głupota na niedzielę: Koncerny mordują Filipińczyków!
Francuski koncern medyczny przyznał publicznie, że wyprodukowana przez niego szczepionka nie działa tak jak należy. Wystarczyło poczekać kilka godzin aby szambo wybiło.
Głupota na niedzielę: Nobel tylko dla białych, starszych mężczyzn
Nie należy oceniać książki po okładce, piosenki po pierwszej nucie, a artykułu po tytule. To dobra rada, ale czasem tytuł bywa tak beznadziejny i nieprzemyślany, że nie da się obok niego przejść obojętnie.
Głupota na niedzielę: milion argumentów za Młodą Ziemią
Podrzucono mi ostatnio obleśny link. Zawarte w nim treści – przedstawione jako rzekome argumenty za młodym wiekiem Ziemi – obraziły wszystkie moje neurony razem i każdy z osobna.
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego wodoru jest tak dużo we wszechświecie?
Ponad 3/4 składu chemicznego wszechświata – a przynajmniej jego widocznych składników – stanowi wodór. Dlaczego wielki wybuch okazał się tak nieoryginalny prowadząc do masowej produkcji jedynie najprymitywniejszego możliwego pierwiastka, z domieszką helu?
Czy odkryliśmy już grawitony?
Krótko: Absolutnie nie, a detekcja fal grawitacyjnych pozostaje bez związku z poszukiwaniami grawitonu. Powodem napisania tego tekstu, jest wątpliwość zasiana jakiś czas temu na pewnej grupie facebookowej. Podczas dyskusji na temat ogólnej teorii względności i fal grawitacyjnych, jeden z uczestników wtrącił: „no ponoć odkryto grawitony, chyba 2 lata temu. Coś słyszałem, że potwierdzili, że na […]
Masa Ziemi rośnie czy maleje?
Dzisiaj zajmiemy się fundamentalnym pytaniem dotyczącym naszej matczynej planety. Konkretniej, spróbujmy sprawdzić czy przypadkiem nam jej nie ubywa, czy wręcz przeciwnie.
Czy człowiek pochodzi od małpy?
Pewna osoba publiczna postanowiła ostatnio wypowiedzieć wojnę teorii ewolucji biologicznej, stwierdzając z dumą: „Nie pochodzę od małpy”. Prawdopodobnie nie zdaje sobie ona sprawy, że w pewnym sensie zgodziła się z ewolucjonistami.
Czy krew reaguje na magnes?
Tym razem będzie wpis na pół polecankowy, na pół odpowiadający na pytanie. A to z tej okazji, że dorwałem filmik odpowiadający na moją osobistą wątpliwość: czy magnes przyciąga krew?
Skąd LIGO wie, że to czarne dziury?
Skąd wiadomo co jest źródłem wychwytywanych przez detektory LIGO fal grawitacyjnych? Dlaczego astronomowie uważają, że to czarne dziury i skąd wiedzą, gdzie doszło do ich zderzenia?
Dlaczego Falcon lądował na oceanie?
8 kwietnia doszło do historycznego, udanego lądowania rakiety wielokrotnego użytku na pokładzie oceanicznej platformy. Wiele osób zadaje w związku z tym niegłupie pytanie: dlaczego SpaceX zadaje sobie tyle trudu, zamiast zadowolić się łatwiejszym posadzeniem Falcona 9 na stałym gruncie?
Ile może trwać wyprawa na Marsa?
Przed nami premiera filmowego Marsjanina, wraz z którą powróci wiele pytań dotyczących rzeczywistej wyprawy człowieka na Czerwony Glob. Jedna z podstawowych wątpliwości dotyczy odległości między planetami oraz tego, jak długo będzie trwała wyprawa na Marsa.
Czy splątanie kwantowe jest oddziaływaniem?
Nie jest to główny tekst dotyczący splątania kwantowego jaki planuję, raczej przystawka. Powinienem go napisać jakieś cztery miesiące temu, przy okazji publikacji filmiku dotyczącego prędkości światła. Niestety tego nie zrobiłem i w spokoju znosiłem dziesiąty z kolei komentarz zarzucający ten sam, rzekomy błąd…
Dlaczego wszechświat ma 92 mld lat świetlnych średnicy?
Już ze sto razy kierowano do mnie, skądinąd bardzo trafne pytanie: dlaczego średnica obserwowalnego wszechświata wynosi aż 92 miliardy lat świetlnych? Dlaczego, skoro jego wiek ocenia się na niecałe 14 miliardów lat?
Ostatnie komentarze: