Tagi


Archiwa


Zaprzyjaźnione


/ 18

Artykuły

Kosmiczne muzeum osobliwości

2nd Lis '13

No dobra – tak naprawdę niemal każdy obiekt i zjawisko leżące poza naszą planetą, ma w sobie coś szczególnego i trudno doszukiwać się ziemskich analogii. Nie da się jednak oprzeć się wrażeniu, że współczesny człowiek jest już tak przyzwyczajony do teleskopowych fotografii pierścieni Saturna, księżycowych kraterów i spiralnych galaktyk, że trudno go czymkolwiek zadziwić. 

Na szczę­ście nauka się rozwija a nasza apa­ra­tura „widzi” coraz więcej, dostrze­gając od czasu do czasu rzeczy o cha­rak­te­ry­styce zdu­mie­wa­jącej, nawet naj­bar­dziej zatwar­dzia­łych znawców tematu.

1. Różowa planeta

Z pośród niemal tysiąca zare­je­stro­wa­nych planet poza­sło­necz­nych, jak na razie tylko kilka udało nam się dostrzec bez­po­średnio. Tym większe musiało być zdzi­wienie japoń­skich astro­nomów, kiedy obser­wując jeden z pobli­skich układów pla­ne­tar­nych, dostali po oczach jaskrawym różem. Egzo­pla­neta GJ 504b, choć wygląda z zewnątrz na uroczy świat jed­no­rożców, w rze­czy­wi­stości jest bardzo gorącym gazowym olbrzymem, o średnicy ponad czte­ro­krotnie większej od naszego Jowisza. Naukowców intry­guje również nie­zwykle szeroka orbita obiektu. Planeta znajduje się w odle­głości 40–50 jed­no­stek astro­no­micz­nych, czyli podobnej do tej, jaka oddziela Pluton od Słońca.

2. Ośmiogodzinny rok

Maleńki Merkury znajduje się zaledwie 60 milionów kilo­me­trów od Słońca, więc nikogo nie dziwi, że rok na tej planecie upływa w niecałe 90 dni. Znacznie bardziej szo­ku­jące wydają się osiągi egzo­pla­nety Kepler 78b, okrą­ża­jącej swoją gwiazdę w… 8 godzin! W czasie gdy na Ziemi mija doba, na odda­lonym o 700 lat świetl­nych świecie upływają trzy lata. Główną przy­czyną tego stanu rzeczy jest eks­tre­malnie ciasna orbita Kepler 78b, ota­cza­jąca gwiazdę w odle­głości mniej­szej niż kil­ka­na­ście milionów kilo­me­trów.

3. Gwiazda – jajo

Wega dostała się do popkul­tury za sprawą słynnej powieści Carla Sagna „Kontakt”, której fabuła skon­cen­tro­wana była na zamie­szaniu wywo­łanym przez sygnał radiowy pocho­dzącym z wegań­skiego układu pla­ne­tar­nego. Ale nawet bez tej promocji, Wega należy do naj­bar­dziej inte­re­su­ją­cych gwiazd leżących w sąsiedz­twie Słońca. Swój wyraźnie owalny kształt, Wega zawdzięcza szyb­kiemu obrotowi wokół własnej osi. Gwiazda, mimo że jest trzy­krotnie masyw­niejsza od Słońca, rotuje dwa razy szybciej niż Ziemia i około pięć­dzie­sięciu razy szybciej od naszej Gwiazdy Dziennej!

4. Planeta diament

Kiedy rok temu Ame­ry­kanie ogłosili zare­je­stro­wanie 55 Cancri e. – planety zbu­do­wanej głównie z diamentu – wia­do­mość ta z miejsca stała się hitem niemal wszyst­kich serwisów popu­lar­no­nau­ko­wych. Ale czy jest się czemu dziwić? W końcu nie co dziennie znajduje się złoże jednego z naj­cen­niej­szych mine­rałów, zwłaszcza złoże o masie niemałej planety. Szkoda tylko, że nie ma sposobu aby po owe bogactwa sięgnąć i musimy się zado­wolić samą świa­do­mo­ścią ist­nienia tego cudeńka.

5. Alkoholowa mgławica

Alkohol etylowy, czyli główny składnik wszel­kich wyrobów spi­ry­tu­so­wych, jest również podstawą struk­tury che­micznej mgławicy G34.3. Reakcję inter­nautów na to odkrycie można było łatwo prze­wi­dzieć: obli­czyli oni, że oddalone o 10 tysięcy lat świetl­nych zasoby, star­czy­łyby do pro­dukcji piwa dla całej ludz­kości przez następny miliard lat. Naukowcom nato­miast, istot­niejszy wydał się fakt odna­le­zienia kolej­nego miejsca w kosmosie, pełnego powszechnie wystę­pu­ją­cych związków orga­nicz­nych.

6. Bezdomna planeta

PSO J318.5–22 należy do klasy planet luźnych/swobodnych – samotnie prze­mierza galak­tyczną prze­strzeń, nie będąc związana z żadnym układem. Skąd się biorą ci kosmiczni maru­derzy? Naukowcy już dawno zakła­dali, że od czasu do czasu, któraś planeta może się zerwać z gra­wi­ta­cyjnej uprzęży swojej gwiazdy i po prostu pod­ry­fować w siną dal. Obiektów, które podzie­liły los PSO J318.5–22 istnieje zapewne tysiące lub miliony, ale z uwagi na brak emisji własnego światła, nie­zwykle trudno je dostrzec.

7. Gwiazda S2

W centrum naszej galak­tyki odbywa się wspa­niałe wido­wisko: gra­wi­ta­cyjny taniec kil­ku­nastu gwiazd wokół małego obiektu, będącego naj­praw­do­po­dob­niej super­ma­sywną czarną dziurą. Jednak bez względu na to, czy Sagit­ta­rius A* rze­czy­wi­ście jest czarną dziurą, ruch orbi­tu­ją­cych wokół niego ciał wyraźnie wskazuje, że mamy do czy­nienia z ciałem o gigan­tycznej masie rzędu dwóch milionów Słońc. Gwiazda ozna­czona symbolem S2, zbli­żając się do swojego pery­he­lium, dostaje bodaj naj­sil­niej­szego kopa gra­wi­ta­cyj­nego, jaki do tej pory zaob­ser­wo­wa­liśmy w przy­ro­dzie. Gwiazda w pewnym momencie przy­śpiesza do 5 tysięcy km/s (dla porów­nania: Ziemia porusza się po orbicie z pręd­ko­ścią 30 km/s.) Chyba zgo­dzicie się, że makro­sko­powy obiekt pędzący z 1,5% pręd­kości światła zasłu­guje na wyróż­nienie?
czarny-podpis

Naukowy totalitarysta. Jeśli nie chcesz aby wpadli do Ciebie naukowi bojówkarze, zostaw komentarz.

  • http://www.blogger.com/profile/13709678813733424530 Kamil Pawlęga

    O wielu tych cie­ka­wost­kach już gdzieś kiedyś czytałem, ale i tak miło jeszcze raz je prze­czytać z bardziej pewnego źródła i potwier­dzić te infor­macje.

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Ano­ny­mous

    Super! Oby więcej takich odkryć 😉

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Boberro

    Ja również sły­szałem o nie­któ­rych (alko­ho­lowa mgławica i planeta jed­no­rożców obiły mi się o uszy). Miło jednak pcozytać o takich dziwach.

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Ano­ny­mous

    Masz śliczną oprawę gra­ficzną. Jeśli znaj­dziesz trochę czasu, opowiedz mi jak to zrobiłeś, co? napisz na porcelanowa11@wp.pl

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/11397196611078180548 Adam Adamczyk

      Dziękuję za pochwały, choć IMO są mocno prze­sa­dzone. Sam dość często coś zmieniam lub prze­sta­wiam bo nie jestem zado­wo­lony z wyglądu bloga.
      Nie jestem pewien co mógłbym Ci pod­po­wie­dzieć? Jedyne co zrobiłem to pod­ra­so­wanie i dopa­so­wanie pobra­nego skądś layoutu.

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Ano­ny­mous

    Co do samego wpisu to mimo iz juz o kilku faktach wiem to poddoba mi sie notka. Jestem z tych, ktorzy wola poczytac niz ogladac filmiki na jutubie.
    Oby wiecej cie­ka­wych wpisow gdzie mozna poczytac ciekawe rzeczy.
    A co do wygladu strony jest bardzo fajny obecnie, jedynie tlo kom­nen­tarzy zmie­nilbym na jakies ciemne z bialego, ktory tu nie pasuje wcale.

    Pozdra­wiam, Slawek

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • http://www.blogger.com/profile/04612768360932181230 mysza

    O różowej planecie nie sły­szałam, mojej siostrze by się podobało. Cudna notka.

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • http://www.blogger.com/profile/14871878819060887217 nomissn

    Jak dobrze pamiętam to obli­czono, że ilość alkoholu w mgławicy miałaby wystar­czyć ludziom na ok. 4 miliardy lat, jeśli Polacy i Rosjanie nie piliby 😀

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • http://www.blogger.com/profile/13549223305459472135 Ewa Niedź­wiedź

    Ten blog jest nie­sa­mo­wity, dawno nie pamiętam, żeby mnie coś tak pochło­nęło! Mam nadzieję, że jeszcze długo będziesz publi­kował kolejne posty, a studia nie będą Ci koli­do­wały z pro­wa­dze­niem bloga, bo kiedyś na pewno dojdzie do tego, że prze­czytam wszystkie Twoje artykuły i co będzie dalej? Już nic nie wypełni tej pustki w moim życiu! Tak więc – powo­dzenia, trzymam kciuki za rozwój bloga 🙂

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/11397196611078180548 Adam Adamczyk

      Zapew­niam, że jeżeli kie­dy­kol­wiek dokończę te szkice, które mam w zanadrzu, to lektury Ci nie zabraknie =). Potrzebny jest tylko czas i moty­wacja.

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Ano­ny­mous

    Proszę zre­zy­gnować z tych kolo­ro­wych obrazków i wreszcie napisać coś cie­ka­wego.

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • http://www.blogger.com/profile/16409959450729775438 Nekro­sa­tanic

    A ja tak z cie­ka­wości: istnieje gdzieś cał­ko­wicie czarna planeta?

    Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/16409959450729775438 Nekro­sa­tanic

      Zakła­dając, że dałoby się ją dostrzec i odróżnić od czarnego nieba 🙂

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/11397196611078180548 Adam Adamczyk

      Akurat trafiłeś. Kilka lat temu rze­czy­wi­ście naukowcy odkryli planetę o struk­turze che­micznej nada­jącej jej niemal czarną barwę. Z obser­wacją takich obiektów, wbrew pozorom, nie ma aż takich pro­blemów – bywa tak, że planeta ciemna w świetle widzialnym, bardzo jasno żarzy się np. w pod­czer­wieni, z powodu wysokiej tem­pe­ra­tury powierzchni.

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/16409959450729775438 Nekro­sa­tanic

      Z czego to cudo mogłoby być? Z węgla? Chciałbym o tej czarnej planecie poczytać. Jak się nazywa? Cóż, po prostu lubię ten kolor.

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/11397196611078180548 Adam Adamczyk

      Gazowy olbrzym TrES-2b. Bez trudu wygo­oglu­jesz sobie infor­macje.

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

    • http://www.blogger.com/profile/16409959450729775438 Nekro­sa­tanic

      Dzięki!

      Dobrze gada? Dobre 0 Słabe 0

  • Pingback: 7 interesujących gwiazd | Kwantowo.pl()