Odkryto planetę

Nowa metoda ustalania rotacji planet

Astro­no­mo­wie z Obser­wa­to­rium Kecka i Caltechu opu­bli­ko­wali wyniki bardzo dokład­nych pomiarów ruchu obro­to­wego egzo­pla­net pocho­dzą­cych z układu HR 8799. Wyko­rzy­stali w tym celu nowo­cze­sny system o nazwie Keck Imager and Cha­rac­te­ri­zer (KPIC).

HR 8799 to oddalona o 130 lat świetl­nych gwiazda, którą można zaob­ser­wo­wać nie­uzbro­jo­nym okiem w kon­ste­la­cji Pegaza. Jest o wiele młodsza, ale również jaśniej­sza i nieco masyw­niej­sza od Słońca. Okrążają ją cztery gazowe olbrzymy (ozna­czane literami b, c, d i e) – wszyst­kie większe od Jowisza.

Dzięki rela­tyw­nie nie­wiel­kiej odle­gło­ści i wielkim roz­mia­rom skład­ni­ków, układ pla­ne­tarny HR 8799 był drugim (po systemie Fomal­haut), na którym udało się prze­pro­wa­dzić bez­po­śred­nią obser­wa­cję optyczną.

System został odkryty w roku 2008, ale dopiero teraz rozwój tech­no­lo­gii pozwolił astro­no­mom na usta­le­nie okresów rotacji super­jo­wi­szów. Pra­cow­nicy hawaj­skich Tele­sko­pów Kecka i Caltechu skon­stru­owali instru­ment pozwa­la­jący na spek­tralne obra­zo­wa­nie planet poza­sło­necz­nych z nie­spo­ty­kaną dotąd roz­dziel­czo­ścią, umoż­li­wia­jącą skru­pu­latny pomiar wiro­wa­nia obiektów. “Pozwala nam to na badania z większą niż kie­dy­kol­wiek wcze­śniej ziar­ni­sto­ścią i odblo­ko­wuje klucz do głęb­szego zro­zu­mie­nia nie tylko tego, jak powstały te cztery planety, ale także jak ogólnie roz­wi­jają się gazowe olbrzymy w całym wszech­świe­cie” – tłumaczy Jason Wang, jeden z autorów publi­ka­cji zamiesz­czo­nej na łamach The Astro­no­mi­cal Journal.

Wizu­ali­za­cja skład­ni­ków systemu HR 8799 opra­co­wana na pod­sta­wie obser­wa­cji wyko­na­nych w podczerwieni.

Mecha­nizm KPIC został zain­sta­lo­wany w obser­wa­to­rium Keck II na szczycie Mauna Kea. Ustalono dzięki niemu, że skład­niki HR 8799 d i e obracają się w tempie kolejno 10,1 km/s i 15 km/s. Dla porów­na­nia, w przy­padku naszego Jowisza wartość ta wynosi 12,7 km/s. Pręd­ko­ści rotacji planet b i c nie udało się na razie określić z podobną dokładnością.

Dowiedz się więcej u źródła:
J. Delorme, N. Jovanovic, D. Echeverri, The Keck Planet Imager and Characterizer: A dedicated single-mode fiber injection unit for high resolution exoplanet spectroscopy, “The Astronomical Journal”, [online: arxiv.org/abs/2107.12556].
Total
0
Shares