Gwiazdy, newsy naukowe

Dorodny biały karzeł, tuż pod granicą Chandrasekhara

Astro­no­mo­wie skupieni wokół projektu Zwicky Tran­sient Facility opu­bli­ko­wali na łamach “Nature” wnioski z obser­wa­cji obiektu ozna­czo­nego jako ZTF J1901+1458. Wszystko wskazuje na to, że mamy do czy­nie­nia z naj­ma­syw­niej­szym spośród pozna­nych białych karłów.

Badane ciało obraca się wokół własnej osi co 7 minut, dys­po­nuje masą 1,35 Słońca i mierzy 4300 kilo­me­trów średnicy. Warto zauważyć, że w przy­padku tej klasy obiektów, większa masa idzie w parze z mniejszą średnicą (w związku ze ści­ska­jącą siłą gra­wi­ta­cji). Materia karła jest bardzo ubita – kumuluje masę prze­cięt­nej gwiazdy w kuli o gaba­ry­tach 1/3 naszej planety. 

Ilaria Caiazzo i inni autorzy badania podej­rze­wają, że ZTF J1901+1458 nie jest zwykłą pozo­sta­ło­ścią po śmierci gwiazdy. Duża, jak na białego karła masa sugeruje, że może on stanowić owoc wcze­śniej­szej fuzji dwóch mniej­szych karłów. Taki sce­na­riusz ozna­czałby, że w prze­szło­ści w tym miejscu funk­cjo­no­wał układ dwóch gwiazd, które zakoń­czyły swoje żywoty w podobnym okresie i osta­tecz­nie na siebie wpadły. Zwykle taka kolizja kończy się eks­plo­zją super­no­wej, ale w tym przy­padku suma mas obu obiektów była naj­wy­raź­niej zbyt mała.

Obecna masa białego karła znajduje się bardzo blisko granicy Chan­dra­se­khara wyno­szą­cej 1,44 Słońca. Jeśli więc w przy­szło­ści obiekt uzyska dostęp do jakiegoś źródła materii (np. pobli­skiej gwiazdy), wciąż może stracić sta­bil­ność i eksplodować.

Dowiedz się więcej u źródła: I. Caiazzo, K. Burdge, J. Fuller, A highly magnetized and rapidly rotating white dwarf as small as the Moon, “Nature” vol. 595, [online: nature.com/articles/s41586-021–03615‑y].
Total
0
Shares
Inne teksty
Gwiazdy, newsy naukowe
Czytaj dalej

Podwójna detonacja supernowych typu Ia

Super­nowe, czyli spek­ta­ku­larne eks­plo­zje wień­czące żywot części gwiazd, wystę­pują w różnych odmia­nach. Do naj­po­pu­lar­niej­szych i naj­bar­dziej ener­ge­tycz­nych należy…