Wiadomości naukowe, mózg

Nierównowaga litu w mózgu sprzyja depresji

Zabu­rze­nia depre­syjne należą do naj­pow­szech­niej­szych pro­ble­mów zdro­wot­nych tra­pią­cych współ­cze­sną cywi­li­za­cję. Przyj­muje się, że nawet co dwie sekundy gdzieś na świecie podej­mo­wana jest próba samo­bój­cza, a 90% osób tar­ga­ją­cych się na swoje życie, cierpi na depresję (często nie­zdia­gno­zo­waną). Mimo to, mecha­nizm jej dzia­ła­nia wciąż rozu­miemy co najwyżej czę­ściowo. Ostatnia praca uczonych z dwóch mona­chij­skich placówek – Uni­wer­sy­tetu Tech­nicz­nego oraz Uni­wer­sy­tetu Ludwiga Mak­sy­mi­liana – sugeruje, że do zestawu praw­do­po­dob­nych czyn­ni­ków sprzy­ja­ją­cych zapa­da­niu na depresję, należy doliczyć nie­od­po­wied­nie stężenie litu.

Lekki sre­brzy­sto­biały metal jest w przy­ro­dzie dość powszechny (uwię­ziony w związ­kach che­micz­nych), ale w przy­padku orga­ni­zmów żywych wystę­puje jedynie w ilo­ściach śla­do­wych. Nie­mieccy neu­ro­lo­dzy wsparci przez fizyków pod wodzą J. Scho­ep­fera i R. Gern­häu­sera zbadali mózg pacjenta o skłon­no­ściach samo­bój­czych i porów­nali go z dwoma mózgami kon­tro­l­nymi. Wyko­rzy­stano metodę bom­bar­do­wa­nia skrawków istoty białej i szarej neu­tro­nami. Poszu­ki­wany izotop litu sku­tecz­nie absor­bo­wał neutrony po czym rozpadał się na atomy helu i trytu, wyła­py­wane następ­nie przez detek­tory. Pozwo­liło to na pierwsze tak pre­cy­zyjne zlo­ka­li­zo­wa­nie śladów litu, bez nisz­cze­nia tkanek.

Zauwa­żono, że w istocie białej zdrowej osoby było znacznie więcej litu niż w istocie szarej. Nato­miast u pacjenta ze skłon­no­ściami samo­bój­czymi, rozkład był już zrów­no­wa­żony. Co istotne, lit od dawna jest obecny w lekach słu­żą­cych łago­dze­niu objawów manii, depresji i innych zaburzeń. Świeża wiedza powinna pomóc w dalszym uspraw­nia­niu terapii far­ma­ko­lo­gicz­nych. Na razie Roman Gern­häu­ser przy­znaje, że “to dopiero początek”, a ewen­tu­alny przełom wymaga prze­ba­da­nia znacznie większej liczby mózgów.

Źródło: J. Schoepfer, R. Gernhäuser, S. Lichtinger, Position sensitive measurement of trace lithium in the brain with NIK (neutron-induced coincidence method) in suicide, “Nature”, 25 marzec 2021, [online: nature.com/articles/s41598-021–86377‑x].
Total
1
Shares