W tym dziale Biblioteczki znajdziecie linki do udostępnionych w sieci, polskojęzycznych artykułów naukowych i popularnonaukowych, głównie w formacie .pdf. Nie wszystkie dokładnie zgłębiłem i nie ze wszystkimi muszę się osobiście zgadzać, staram się jednak polecać jedynie teksty specjalistów w swoich dziedzinach – choć nie tylko fizyków.


Publikacje o fizyce

 
Andrzej Białas, Natura boi się próżni
Fizyk teo­re­tyczny z Uni­wer­sy­tetu Jagiel­loń­skiego omawia naturę niczego – a jak wiadomo, w naukach przy­rod­ni­czych z pozoru naj­prost­sze i naj­bar­dziej oczy­wi­ste pojęcia, często kryją naj­wię­cej zagadek. Czytaj tu: KLIK!

Andrzej Dragan, Nie­zwy­kle szcze­gólna teoria względ­no­ści
Darmowy pod­ręcz­nik autor­stwa adiunkta Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego. Dragan stworzył dość bogaty wykład tłu­ma­czący zarówno podstawy teorii Ein­ste­ina, jak i jej dale­ko­siężne impli­ka­cje oraz związane z nimi para­doksy. Czytaj tu: KLIK!

Krzysz­tof Fiał­kow­ski, Czy fizycy mogą spro­wo­ko­wać koniec świata?
Uczony z Uni­wer­sy­tetu Jagiel­loń­skiego zasta­na­wia się nad nie­bez­pie­czeń­stwami jakie poten­cjal­nie może przy­nieść światu współ­cze­sna fizyka. Kon­struk­tyw­nie odpo­wiada na obawy jakie towa­rzy­szyły i nadal towa­rzy­szą przy okazji wielkich eks­pe­ry­men­tów odsła­nia­ją­cych naturę materii. Czytaj tu: KLIK!

Wojciech Grygiel, Rogera Penrose’a kon­cep­cja mecha­niki kwan­to­wej
Blisko współ­pra­cu­jący z ks. prof. Michałem Hellerem filozof snuje roz­wa­ża­nia na nie­koń­czący się temat inter­pre­ta­cji mecha­niki kwan­to­wej. Dzieli postawy wobec kwantów na reali­styczne i anty­re­ali­styczne, samemu stając po stronie reali­stów repre­zen­to­wa­nych przez Rogera Penrose’a. Czytaj tu: KLIK!

Artur Kali­now­ski, Dlaczego fizycy poszu­ki­wali bozonu Higgsa?
Fizyk Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego w przy­stęp­nej formie przy­bliża zawi­ło­ści związane z naj­waż­niej­szym odkry­ciem naukowym 2012 roku, będącym uko­ro­no­wa­niem dłu­go­let­niej pracy Wiel­kiego Zder­za­cza Hadronów oraz wybit­nych teo­re­ty­ków z François Engler­tem i Peterem Higgsem na czele. Czytaj tu: KLIK!

Alek­san­der Nowik, Masa rela­ty­wi­styczna – nie­po­trzebny i szko­dliwy relikt
Warty pole­ce­nia apel autor­stwa fizyka i zawo­do­wego dydak­tyka. Nowik kate­go­rycz­nie sprze­ci­wia się sto­so­wa­niu bardzo roz­po­wszech­nio­nego w lite­ra­tu­rze pojęcia “masy rela­ty­wi­stycz­nej”, często towa­rzy­szą­cego tłu­ma­cze­niu teorii względ­no­ści. Przy­wo­łuje kilka przy­kła­dów wska­zu­ją­cych na nie­ści­sło­ści jakie niesie ze sobą ten potworek. Czytaj tu: KLIK!

Stefan Pokorski, Krzysz­tof Turzyń­ski, Oddzia­ły­wa­nia ele­men­tarne i wczesny Wszech­świat
Dwaj popu­la­ry­za­to­rzy nauki i pro­fe­so­ro­wie UW wyja­śniają rolę modelu stan­dar­do­wego – teorii zbie­ra­ją­cej całą naszą wiedzę o cząst­kach ele­men­tar­nych – na wczesnym etapie ewolucji wszech­świata, ukazując bliskie związki między fizyką cząstek a kosmo­lo­gią. Czytaj tu: KLIK!

Marian Smo­lu­chow­ski, Przed­miot, zadanie, metoda oraz podział fizyki
Jeden z czo­ło­wych polskich fizyków przełomu XIX i XX wieku w świetny sposób tłumaczy czym w ogóle zajmuje się fizyka. Ciekawy wywód dotyczy linii roz­dzie­la­ją­cej fizykę od chemii, która wbrew pozorom wcale nie jest wyraźna i oczy­wi­sta. Czytaj tu: KLIK!



Inne interesujące publikacje


Hanna Bartnik, Zasada tajem­nicy i reflek­sji w obmy­śla­niu świata. Pod prąd do źródła… naszych myśli

Mocno filo­zo­ficzny i nieco cha­otyczny tekst zawo­do­wego fizyka. Hanna Bartnik mierzy się w nim z regułami mecha­niki kwan­to­wej, ich wpływem na struk­turę rze­czy­wi­sto­ści oraz funk­cjo­no­wa­nie naszych umysłów. Czytaj tu: KLIK!

Anna Bieniasz, Odpo­wie­dzial­ność za przyrodę a geno­cen­tryzm Richarda Dawkinsa

Adiunkt w Zakła­dzie Filo­zo­fii Akademii im. Jana Długosza w Czę­sto­cho­wie podej­muje próbę polemiki ze sztan­da­rową hipotezą Richarda Dawkinsa. Według pani doktor genu nie można uważać za pod­sta­wową jed­nostkę, na której oparte są mecha­ni­zmy ewolucji, a pomysł bry­tyj­skiego pro­fe­sora prowadzi naukę w ślepą uliczkę. Czytaj tu: KLIK!

Michał Heller, Czy wszech­świat jest mate­ma­tyczny
Popu­larny dyrektor Centrum Koper­nika, ks. prof. Michał Heller, porusza jeden ze swych ulu­bio­nych tematów. Rozważa kwestię racjo­nal­no­ści wszech­świata oraz to, dlaczego rze­czy­wi­stość daje się ująć w ramy logiki i mate­ma­tyki. Czytaj tu: KLIK!

Mateusz Hohol, Mate­ma­tycz­ność ucie­le­śniona
Asystent w Katedrze Filo­zo­fii Przyrody na Uni­wer­sy­te­cie Papie­skim Jana Pawła II w Krakowie i stały współ­pra­cow­nik Centrum Koper­nika rozważa kwestię uży­tecz­no­ści języka mate­ma­tyki do odsła­nia­nia tajemnic fizycz­nej rze­czy­wi­sto­ści. Kore­spon­duje m.in. z tezami prof. Michała Hellera (zob. też: Nie­poj­mo­walna poj­mo­wal­ność wszech­świata). Czytaj tu: KLIK!

Piotr Koło­dziej­czyk, O pewnym nie­po­ro­zu­mie­niu oceny badań nad sztuczną inte­li­gen­cją
Adiunkt w Zakła­dzie Logiki Uni­wer­sy­tetu Rze­szow­skiego atakuje kry­tyczne tezy bry­tyj­skich uczonych, Johna Lucasa i Rogera Penrose’a zwią­za­nych z rozwojem prac nad sztuczną inte­li­gen­cją. Warto dla lepszego zro­zu­mie­nia, wcze­śniej zapoznać się z tekstem S. Kra­jew­skiego. Czytaj tu: KLIK!

Tadeusz Kotar­biń­ski, Leopold Infeld, Bertrand Russell, Religia i ja
Artykuł obok którego trudno przejść obo­jęt­nie, wziąwszy pod uwagę nazwiska autorów. Kotar­biń­ski to zało­ży­ciel zasłu­żo­nej lwowsko-war­szaw­skiej szkoły filo­zo­ficz­nej, Infeld – wybitny fizyk i współ­pra­cow­nik Ein­ste­ina, zaś Russell pozo­staje jednym z naj­bar­dziej roz­po­zna­wal­nych filo­zo­fów-etyków ubie­głego stulecia. Lektura obo­wiąz­kowa dla każdej osoby zain­te­re­so­wa­nej kon­flik­tem na linii religia ateizm. Czytaj tu: KLIK!

Sta­ni­sław Kra­jew­ski, Twier­dze­nie Gödla i jego filo­zo­ficzne inter­pre­ta­cje
Profesor Uni­wer­sy­tetu War­szaw­skiego i jeden z naj­więk­szych w Polsce znawców twier­dze­nia Gödla, pole­mi­zuje z refe­ra­tem filozofa Johna Lucasa Minds, Machines, and Gödel, z którego wynika, że umysł nie posiada natury mecha­nicz­nej. Czytaj tu: KLIK!

John Rennie, 15 odpo­wie­dzi na non­sen­sowne tezy kre­acjo­ni­stów
Tłu­ma­cze­nie tekstu, który swego czasu pojawił się w Scien­ti­fic American. Zawiera odpo­wie­dzi na stan­dar­dowe, niezbyt mądre zarzuty słane pod adresem teorii ewolucji. Dodat­kowo Karol Sabath dorzucił również własne roz­wa­ża­nia doty­czące sprawy kre­acjo­ni­zmu w polskich warun­kach. Czytaj tu: KLIK!

Marian Smo­lu­chow­ski, Zna­cze­nie nauk ścisłych w wykształ­ce­niu ogólnym
Pocho­dzący aż z 1917 artykuł pióra legen­dar­nego pro­fe­sora Uni­wer­sy­tetu Jagiel­loń­skiego. Mimo upływu lat prze­my­śle­nia Smo­lu­chow­skiego na temat nauki nie uległy przedaw­nie­niu i pokazują, że konflikt między tzw. ści­słow­cami i huma­ni­stami, sięga znacznie głębiej niż więk­szość z nas mogłaby przy­pusz­czać. Czytaj tu: KLIK!



Swoje pro­po­zy­cje i pytania proszę zadawać tutaj.